ଭାରତୀୟ_ଦର୍ଶନ ଏବଂ କର୍ମ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅନୁଯାୟୀ, କର୍ମକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି: ସଞ୍ଚିତ ପ୍ରାରବ୍ଧ ଏବଂ କ୍ରିୟମାଣ। ଏହି ତିନୋଟି କର୍ମର ସୀମା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାକୁ ଏକ ଉଦାହରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ସହଜରେ ବୁଝାଯାଇପାରିବ।
କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ, ଜଣେ ଧନୁର୍ଦ୍ଧର ପାଖରେ ଏକ ତୂଣୀର ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ଅନେକ ଶର ଅଛି, ସେ ଧନୁରେ ଏକ ଶର ଲଗାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଶର ଧନୁରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇସାରିଛି।
୧. ସଞ୍ଚିତ କର୍ମ – “ଶର ସଂଗ୍ରହ”
ଏହା ହେଉଛି ଆମର ଅନନ୍ତ ଜନ୍ମର ସମସ୍ତ କର୍ମର ଏକ ବିଶାଳ ଭଣ୍ଡାର। ଆମେ ପୂର୍ବରୁ କରିଥିବା ସମସ୍ତ ଭଲ ଏବଂ ମନ୍ଦ କର୍ମ ଏଠାରେ ସଞ୍ଚିତ ହୋଇ ରହିଥାଏ।
ସୀମା:ଏହାର ସୀମା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପକ। ଏହା ଏକ ଗୋଦାମ ଘର ପରି, ଯେଉଁଠାରେ ସବୁ କର୍ମ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଥାଏ। ଏହି କର୍ମଗୁଡ଼ିକ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଭବିଷ୍ୟତ ଜନ୍ମର ଆଧାର ସାଜେ।
ଉଦାହରଣ:ତୂଣୀରରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଶର, ଯାହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟବହାର ହୋଇନାହିଁ।
୨. ପ୍ରାରବ୍ଧ କର୍ମ – “ଧନୁରୁ ମୁକ୍ତ ଶର”
ସଞ୍ଚିତ କର୍ମରୁ ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନର ଜନ୍ମରେ ଭୋଗ କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଛି, ତାହାକୁ ‘ପ୍ରାରବ୍ଧ’ କୁହାଯାଏ। ଏହାକୁ ଆମେ ଭାଗ୍ୟ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହିଥାଉ।
ସୀମା:ଏହାର ସୀମା ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ବର୍ତ୍ତମାନର ଜୀବନ (ଜନ୍ମରୁ ମୃତ୍ୟୁ)। ଆପଣ କେଉଁ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହେବେ, ଆପଣଙ୍କ ଶରୀର କିପରି ହେବ, ଆପଣଙ୍କୁ କେଉଁ ସୁଖ ବା ଦୁଃଖ ମିଳିବ, ତାହା ପ୍ରାରବ୍ଧ ସ୍ଥିର କରେ।
ବିଶେଷତ୍ୱ:ଧନୁରୁ ଶର ମୁକ୍ତ ହୋଇସାରିବା ପରେ ତାକୁ ଯେପରି ଫେରାଇ ଅଣାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ, ପ୍ରାରବ୍ଧ କର୍ମକୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏହାକୁ ବଦଳାଇବା କଷ୍ଟକର।
ଉଦାହରଣ:ଧନୁରୁ ବାହାରି ଯାଇଥିବା ଶର, ଯାହା ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଭିମୁଖେ ଗତି କରୁଛି।
୩. କ୍ରିୟମାଣ କର୍ମ “ଧନୁରେ ଥିବା ଶର”
ଆମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଯେଉଁ କର୍ମ କରୁଛୁ, ତାହା ହେଉଛି କ୍ରିୟମାଣ କର୍ମ। ଏହା ଆମର ମୁକ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
ସୀମା:ଏହାର ସୀମା ହେଉଛି ‘ବର୍ତ୍ତମାନର ମୁହୂର୍ତ୍ତ’। ଆପଣ ଆଜି ଯାହା କରୁଛନ୍ତି, ତାହା ଆପଣଙ୍କର ଆସନ୍ତାକାଲିର ‘ସଞ୍ଚିତ କର୍ମ’ରେ ଯାଇ ଯୋଗ ହେବ।
ଗୁରୁତ୍ୱ:ଏହା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କାରଣ ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ ନୂଆ ଭାଗ୍ୟ ଗଠନ କରିପାରିବା। ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ପରିଶ୍ରମ ହେଉଛି କ୍ରିୟମାଣ କର୍ମ।
ଉଦାହରଣ: ଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଧନୁରେ ଲଗାଇଥିବା ଶର, ଯାହାକୁ ସେ କେଉଁ ଦିଗରେ ମାରିବେ ତାହା ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
ସଂକ୍ଷେପରେ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ:
| କର୍ମର ପ୍ରକାର | କାଳ | ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ଭବ କି? | ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା |
| ସଞ୍ଚିତ | ଅତୀତ (ଅନେକ ଜନ୍ମ) | ହଁ (ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା) | ଭବିଷ୍ୟତର ଭଣ୍ଡାର |
| ପ୍ରାରବ୍ଧ | ବର୍ତ୍ତମାନ (ଫଳ ସ୍ୱରୂପ) | ପ୍ରାୟତଃ ନୁହେଁ (ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼େ) | ଜନ୍ମ ଓ ପରିସ୍ଥିତି |
| କ୍ରିୟମାଣ | ବର୍ତ୍ତମାନ (କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ) | ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ (ଆମ ହାତରେ ଅଛି) | ନୂଆ ଭାଗ୍ୟ ନିର୍ମାଣ |
ମନେ ରଖନ୍ତୁ: ପ୍ରାରବ୍ଧ ଆମକୁ ଏକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆଣି ଠିଆ କରେ (ଉଦାହରଣ: ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର), କିନ୍ତୁ କ୍ରିୟମାଣ କର୍ମ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଏ ଯେ ଆମେ ସେହି ପରିସ୍ଥିତିରେ କିପରି ବ୍ୟବହାର କରିବା (ଉଦାହରଣ: ଉତ୍ତର ଲେଖିବା)।
କ୍ରିୟମାଣ କର୍ମକୁ ଉନ୍ନତ କରି ଆମେ ପୂର୍ବର ସଞ୍ଚିତ କର୍ମର ପ୍ରଭାବକୁ ମଧ୍ୟ କମ୍ କରିପାରିବା।
Leave a Reply