ପହଣ୍ଡି ବିଜେ // ରଥ ଯାତ୍ରାର ଶେଷ ପର୍ବ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ କଳି

Spread the love

ରଥ ଯାତ୍ରାର ଶେଷ ପର୍ବ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ କଳି
ନିଳାଦ୍ରୀ_ବିଜେ – ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଠାକୁରମାନଙ୍କ ସୁନାବେଶ ଓ ଅଧରପଣାର ପରଦିନ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନେ ଗୋଟି ପହଣ୍ଡିରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ବିଜେ କରି ରତ୍ନ ସିଂହାସନାଧିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଯଦି ଓ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ଦ୍ଵାଦଶୀ ଦିନମହାପ୍ରଭୁ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତ ପକ୍ଷେ ଏକାଦଶୀ ଦିନ ସୁନାବେଶ, ଦ୍ଵାଦଶୀରେ ଅଧରପଣା ଓ ତ୍ରୋୟଦଶୀ ତିଥିରେ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ପରମ୍ପରା ଦୀର୍ଘ ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ଅନୁସୃତ ହୋଇ ଆସୁଅଛି। ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ପହଣ୍ଡି ବିଜେ ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ଦଇତାପତି ନିଯୋଗ ସହ ଏ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇ ପହଣ୍ଡି ହୋଇଥାଏ ।ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ଦିନ ରଥ ଉପରେ ଠାକୁରମାଙ୍କର ସନ୍ଧ୍ୟା ଧୂପ ନୀତି ସରିବା ପରେ ପ୍ରତି ରଥରେ ଚାରମାଳ ବନ୍ଧା ଯାଇଥାଏ। ଏହାପରେ ଦର୍ଶବ ନିମିତ୍ତ କିଛି ସମୟ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ରଥ ଉପରୁ ଛଡା ଯାଇଥାଏ। ପ୍ରଥମେ ବିଜେ କାହାଳି ବାଜିବା ପରେ ବନ୍ଦାପନା ଓ ଡୋରି ଲାଗି ନୀତି ହୋଇଥାଏ। ପୁଷ୍ପାଳକ ମହାଜନମାନେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ମଦନମୋହନ ଓ ରାମକୃଷ୍ଣ ବିଗ୍ରହଙ୍କୁ ହସ୍ତରେ ଧରି ଦକ୍ଷିଣି ଘରକୁ ବିଜେ କରାଇଥାନ୍ତି। ତତ୍ପରେ ଗୋଟି ପହଣ୍ଡି କ୍ରମରେ ସୁଦର୍ଶନ , ବଳଭଦ୍ର, ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପହଣ୍ଡି ହୋଇ ଗମ୍ଭୀରାକୁ ବିଜେ କରାଯାଏ। ପହଣ୍ଡି ବିଜେ ପୂର୍ବରୁ ରତ୍ନସିଂହାସନ ତ୍ରିମୁଣ୍ଡିରେ ଚାନ୍ଦୁଆ ବନ୍ଧାଯାଏ ଓ ଅଖଣ୍ଡ ବଇଠା ବସେ। ଠାକୁରମାନେ ପହଣ୍ଡିରେ ଆସିବାବେଳେ ମନ୍ଦିର ପରିସରସ୍ଥ ଶୁଆଶାରୀ ଦେଉଳଠାରେ ପ୍ରସାଦ ଲାଗି, ଘସା, ବିଡିଆ ମଣୋହି ଓ ବନ୍ଦାପନା ନୀତି ବଢିଥାଏ। ଜଗମୋହନଠାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନୀତି ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରଠାରେ ରଥ ଉପରୁ ଠାକୁରମାନେ ଗୁଣ୍ଡିଚା ଘର ରତ୍ନସିଂହାସନକୁ ପହଣ୍ଡି ବିଜେ କରିବା ସମୟରେ ରଥ ଉପରେ ଯେଉଁ ପ୍ରକାର ନୀତି ଅନୁସୃତ ହୋଇଥାଏ, ଠିକ୍ ସେହିପରି ସିଂହଦ୍ଵାରଠାରେ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ପହଣ୍ଡିରେ ସମ ନୀତି ପାଳିତ ହୁଏ।

ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣକଳି – ଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁ ପହଣ୍ଡି ବିଜେ କରି ଚାର ଉପରକୁ ଆସିଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଠାକୁରାଣୀ ଭେଟ ମଣ୍ଡପକୁ ଆସିଥାନ୍ତି। ଉଭୟ ଜଗନ୍ନାଥ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଠାକୁରାଣୀ ପରସ୍ପରକୁ ଭେଟ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ତରଫରୁ ଭିତରଚ୍ଛ ବନ୍ଦାପନା ନୀତି ବଢାଇଥାନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ମହାପ୍ରଭୁ ସିଂହଦ୍ଵାର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବା ବେଳେ ସାମୟିକ ଭାବେ ଦ୍ଵାର ବନ୍ଦ ରହିଥାଏ ଓ କିଛି କ୍ଷଣ ପରେ ଦ୍ଵାର ଖୋଲିଯାଏ । ପୁନଶ୍ଚ ଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁ ଜୟ ବିଜୟ ଦ୍ଵାର ନିକତରେ ବିଜେ କରିବା ସମୟରେ ଉକ୍ତ ଦ୍ଵାର ଭିତର ପଟୁ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଥାଏ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ତରଫରୁ ଜୟ ବିଜୟ ଦ୍ଵାରର ଭିତର ପଟେ ଜନୈକ ଦେବଦାସୀ ଏବଂ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ତରଫରୁ ଜଣେ ଦଇତାପତି ଦ୍ଵାରର ଅପରପାର୍ଶ୍ଵରେ ରହିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକ ପରମ୍ପରାଗତ ବଚନିକା ପରେ ଜୟ ବିଜୟ ଦ୍ଵାର ଫିଟିଥାଏ। ମହାପ୍ରଭୁ ପହଣ୍ଡି ବିଜେ ବିଜେରେ ଭିତର କାଠ ସମ୍ମୁଖସ୍ଥ ଭଣ୍ଡାର ଘରଠାରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଗଇଁଠାଳ (ଋକ୍ମିଣୀ ବିବାହ କାଳର) ଫିଟେ ଓ ବନ୍ଦାପନା , ରସ ଗୋଲା ଭୋଗ ଇତ୍ୟାଦି ଭିତରଚ୍ଛ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସମାହିତ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ପରେ ଘସା, ବିଡିଆ ମଣୋହି ସରିଲେ ମହାପ୍ରଭୁ ରତ୍ନସିଂହାସନକୁ ବିଜେ କରିଥାନ୍ତି। ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏହି ଗୋଟିଏ ଦିନ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଭିତରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ରସଗୋଲା ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ। ଭିତରଚ୍ଛ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ନିଜସ୍ଵ ଗୃହରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ପୂତ ଭାବରେ ଏହି ରସଗୋଲା ତିଆରି ହୋଇଥାଏ। କଥିତ ଅଛି ଯେ, ମହାପ୍ରଭୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଦେବୀଙ୍କୁ ରସଗୋଲା ଖୁଆଇ ତାଙ୍କର ମାନଭଞ୍ଜନ କରିଥିଲେ ।

ଆଜି ରସଗୋଲା ଦିବସ – ୨୦୨୫

ଲୋକଙ୍କ ମତରେ ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଭୋଗ ଭାବରେ ରସଗୋଲା ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ସେମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ ଥରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମତି ବିନା ନଅ ଦିନର ରଥଯାତ୍ରାରେ ବାହାରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରାରେ ବିରକ୍ତ ହୋଇ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ନ ଦେବା ପାଇଁ ମନ୍ଦିରର ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବିରକ୍ତ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ, ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ ତାଙ୍କୁ ରସଗୋଲା ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ।

ଏହି ରୀତିକୁ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ କୁହାଯାଏ, ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଶ୍ରୀ ମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ। ଏହା ପୁରୀରେ ରଥଯାତ୍ରାର ଶେଷ ଦିନ।

ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଧାମ ମନ୍ଦିର ପରମ୍ପରାର ଦାବି –

ଓଡିଶାର ଐତିହାସିକମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ରସଗୋଲା ପୁରୀରେ ଖିର ମୋହନ ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ପରେ ପାହାଳ ରସଗୋଲାରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାକୁ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ପୁରୀ_ଧାମରେ ​​ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଭୋଗ ଭାବରେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଛି। ସ୍ଥାନୀୟ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ ତାଙ୍କ ସମ୍ମତି ବିନା 9 ଦିନର ଯାତ୍ରା (ରଥଯାତ୍ରା) ରେ ଯାଉଥିବାରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବିରକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ତେଣୁ, ସେ ମନ୍ଦିରର ଏକ ଦ୍ୱାର ଜୟ ବିଜୟ ଦ୍ୱାରକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ କାଫଲାକୁ ମନ୍ଦିରର ଗର୍ଭଗୃହରେ ପୁନଃ ପ୍ରବେଶ କରିବାରୁ ବାଧା ଦିଅନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ, ଜଗନ୍ନାଥ ତାଙ୍କର ରସଗୋଲା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ଏହି ରୀତି, ଯାହାକୁ ବଚନିକା ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, “ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ” (କିମ୍ବା “ଭଗବାନଙ୍କ ଆଗମନ”) ପାଳନର ଏକ ଅଂଶ, ଯାହା ରଥ ଯାତ୍ରା ପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଫେରିବା ଚିହ୍ନିତ କରେ।

ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ପୂଜାପଣ୍ଡା ଭଳି ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ବିଦ୍ୱାନ ଏବଂ ଜଗବନ୍ଧୁ ପାଢ଼ୀଙ୍କ ଭଳି ଗବେଷକମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ପରମ୍ପରା ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ରହିଛି, ଯେତେବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନର ମନ୍ଦିର ଗଠନ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା। ପୂଜାପଣ୍ଡା (ଜଗନ୍ନାଥ ପୁରୋହିତ) କହିଛନ୍ତି ଯେ ନୀଳାଦ୍ରି ମହୋଦୟରେ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ପରମ୍ପରାର ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି, ଯାହା ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ୧୮ଶ ଶତାବ୍ଦୀର। ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ୩୦୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ପୁରୁଣା ଅନେକ ମନ୍ଦିର ଶାସ୍ତ୍ର ପୁରୀରେ ରସଗୋଲା ଅର୍ପଣ ପ୍ରଥାର ପ୍ରମାଣ ପ୍ରଦାନ କରେ।

ଲୋକକଥା ଅନୁଯାୟୀ, ପାହାଳ (ଓଡିଶାର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଉପକଣ୍ଠରେ ଥିବା ଏକ ଗ୍ରାମ)ରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଗାଈ ଥିଲେ। ଗାଁରେ ଅଧିକ କ୍ଷୀର ଉତ୍ପାଦନ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ଏହା ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଏହାକୁ ଫିଙ୍ଗି ଦେଉଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ଜଣେ ପୁରୋହିତ ଏହା ଦେଖିଲେ, ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ରସଗୋଲା ତିଆରି କରିବାର କଳା ଶିଖାଇଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ରସଗୋଲା ତିଆରି କରିବାର ରେସିପି ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥିଲା। ଏହିପରି ପାହାଳ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଛେନା-ଆଧାରିତ ମିଠାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବଜାର ହୋଇଗଲା।

ବଙ୍ଗାଳୀ ରୋଷେଇ ଇତିହାସବିଦ ପୃଥା ସେନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ୧୮ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ ରୋଷେୟା ବଙ୍ଗାଳୀ ଘରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଭାବରେ ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ ସହିତ ରସଗୋଲା ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଏକ ତତ୍ତ୍ୱ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହା ସମ୍ଭବ ଯେ ପୁରୀକୁ ଆସିଥିବା ବଙ୍ଗାଳୀ ପରିଦର୍ଶକମାନେ ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରସଗୋଲାର ରେସିପି ବଙ୍ଗଳାକୁ ଫେରାଇ ଆଣିଥାଇପାରନ୍ତି।

ଏହି ଦାବିକୁ ବଙ୍ଗାଳୀ ଇତିହାସବିଦମାନେ ବିରୋଧ କରିଛନ୍ତି। ଖାଦ୍ୟ ଇତିହାସବିଦ କେ. ଟି. ଆଚାୟ ଏବଂ ଚିତ୍ରା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତରେ ପନିର (ଛେନା ସମେତ) ବିଷୟରେ କୌଣସି ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ। ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ପ୍ରଭାବ ଦ୍ୱାରା ପନିର-ଭିତ୍ତିକ ମିଠା ପ୍ରଚଳନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ କ୍ଷୀର-ଭିତ୍ତିକ ମିଠା ମୁଖ୍ୟତଃ ଖୋଆରୁ ତିଆରି ହେଉଥିଲା। ତେଣୁ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ପନିର-ଭିତ୍ତିକ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସମ୍ଭବ। ନୋବିନ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସଙ୍କ ବଂଶଧର ଅନିମିଖ ରାୟ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ହରିପଦ ଭୌମିକଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ମନ୍ଦିରର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରେକର୍ଡରେ ଛପ୍ପନ ଭୋଗ (“୫୬ଟି ନୈବେଦ୍ୟ”) ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବରେ ରସଗୋଲାର ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ; ମିଠାର ନାମ ବଙ୍ଗଳାରେ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା। ସେମାନେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ କୌଣସି ଦେବତାଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କ୍ଷୀର (ଛେନା)ରୁ ତିଆରି କିଛି ଅର୍ପଣ କରିବା ଏକ ନିନ୍ଦା ହୋଇଥାନ୍ତା। ତଥାପି, ମାଇକେଲ କ୍ରୋଣ୍ଡଲ ଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି ଯେ ହିନ୍ଦୁ ଖାଦ୍ୟ ନିୟମ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ, ଏବଂ ଏହା ସମ୍ଭବ ଯେ ଏହି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ବର୍ତ୍ତମାନର ଓଡ଼ିଶାରେ ନଥିଲା।

ଜଗନ୍ନାଥ ସଂପ୍ରଦାୟ ଏବଂ ପରମ୍ପରା ଉପରେ ଓଡ଼ିଆ ଗବେଷଣା ବିଦ୍ୱାନ ଅସିତ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ବଳରାମ ଦାସଙ୍କ ୧୫ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଗମୋହନ ରାମାୟଣ ପାଠରେ ମିଠାକୁ “ରସଗୋଲା” ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ପାଠରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ମିଳୁଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମିଠା ସହିତ ରସଗୋଲାର ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଛେନାପୁରୀ, ଛେନାଲାଡୁ ଏବଂ ରସାବଳୀ ପରି ଅନେକ ପନିର ତିଆରି ମିଠାର ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଭୂପତିଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ପାଠ ପ୍ରେମପଞ୍ଚାମୃତରେ ମଧ୍ୟ ପନିର (ଛେନା) ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ପନିର ତିଆରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓଡ଼ିଶାରେ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲା ବୋଲି ଯୁକ୍ତି କରାଯାଉଛି।

ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପବିତ୍ର ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ଓ ରସଗୋଲା ଦିବସ ଉପଲକ୍ଷେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋର ହାର୍ଦ୍ଦିକ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଓ ଅଭିନନ୍ଦନ ସହିତ ଶୁଭକାମନା, ଜୟ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିକଟରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ସୁଖସମୃଦ୍ଧି ଓ ନିରାମୟ ଜୀବନ କାମନା କରୁଛି 🙏

ଜୟ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ 🙏

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *