ଗ୍ରୀସ୍ ର “ପାଗଳ” ଦାର୍ଶନିକ ଡାଓଜିନିଷ
ତାଙ୍କ ନାଁ ଡାଇଓଜେନିସ୍ Diogenes। ସେ ସତରେ ଜଣେ ଅଜବ ଏବଂ ସାହସୀ ଲୋକ ଥିଲେ।
ଡାଇଓଜେନିସ୍ – ଟାଉନାର ପାଗଳ ଜ୍ଞାନୀ
1. କିଏ ଥିଲେ ସେ?
- ସମୟ: ଖ୍ରୀ.ପୂ. 412 – 323
- ସ୍ଥାନ: ଗ୍ରୀସ୍ ର ସିନୋପ୍ ସହରରେ ଜନ୍ମ, ପରେ ଏଥେନ୍ସରେ ରହୁଥିଲେ
- ଦର୍ଶନ: Cynicism ସିନିକ୍ ଦର୍ଶନ ର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପ୍ରଚାରକ
2. କାହିଁକି “ପାଗଳ” କୁହାଯାଉଥିଲେ?
ସେ ସମାଜର ସବୁ ନିୟମ ଭାଙ୍ଗିଦେଉଥିଲେ ଜୀ।
- ଗୋଟିଏ ପିପା ଘର: ସେ ରାଜମହଲ ଛାଡି ବଜାରରେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପିପାରେ ରହୁଥିଲେ। କହୁଥିଲେ “ମୋତେ କିଛି ଦରକାର ନାହିଁ”।
- ଦିନରେ ଲଣ୍ଠନ: ଦିନ ଦ୍ୱିପ୍ରହରେ ହାତରେ ଲଣ୍ଠନ ଧରି ରାସ୍ତାରେ ବୁଲୁଥିଲେ। ଲୋକେ ପଚାରିଲେ କାହିଁକି? ସେ କହୁଥିଲେ “ମୁଁ ଜଣେ ସତ୍ୟ ମଣିଷ ଖୋଜୁଛି”।
- ସିଧା କଥା: ରାଜା ଆଲେକ୍ଜାଣ୍ଡର ମହାନ ତାଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ଆସିଲେ। କହିଲେ “ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ ମାଗ।” ଡାଇଓଜେନିସ୍ କହିଲେ “ଟିକେ ପାଖରୁ ହଟ। ତୁମେ ମୋ ଖରାକୁ ଅଟକାଇଛ”
3. ତାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କ’ଣ ଥିଲା?
“ପ୍ରକୃତି ଅନୁସାରେ ବଞ୍ଚ” – Nature
- ସାଦା ଜୀବନ: ଟଙ୍କା, ଘର, ପୋଷାକ, ନାମ-ଯଶ ସବୁ ବେକାର। କେବଳ ଯାହା ଦରକାର ସେତିକି।
- ନିର୍ଭୟତା: ରାଜା ସାମ୍ନାରେ ବି ସତ କଥା କହୁଥିଲେ।
- ଲୋକଙ୍କୁ ଆଇନା ଦେଖାଇବା: ସେ ଜାଣିଶୁଣି ଅଜବ କାମ କରୁଥିଲେ ଯେମିତି ଲୋକେ ନିଜର ଭଣ୍ଡାମୀ ବୁଝିପାରନ୍ତି।
4. ସବୁଠୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କାହାଣୀ
ପ୍ଲାଟୋ କହିଲେ “ମଣିଷ ହେଉଛି ପ୍ଲକ ବିହୀନ ଦୁଇ ପିଆ ପ୍ରାଣୀ”।
ପର ଦିନ ଡାଇଓଜେନିସ୍ ଗୋଟିଏ ମୁର୍ଗୀର ପ୍ଲକ ଛଡାଇ ବଜାରରେ ଛାଡି କହିଲେ “ଏଇ ନିଅ ପ୍ଲାଟୋଙ୍କ ମଣିଷ”।
ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାର ସାର
ଡାଇଓଜେନିସ୍ ପାଗଳ ନଥିଲେ ଜୀ। ସେ ଆମକୁ ପଚାରୁଥିଲେ:
“ତୁମେ କେତେ ଜିନିଷ ବିନା ରହିପାରିବ? ସତ କହିବାକୁ ତୁମେ କେତେ ସାହସୀ?”
ସେ ଆମକୁ ଶିଖାନ୍ତି – ସୁଖ ବାହାର ଜିନିଷରେ ନାହିଁ, ଭିତର ସ୍ୱାଧୀନତାରେ ଅଛି।
ସତରେ ସକ୍ରେଟିସ୍, ଡାଇଓଜେନିସ୍, ବୁଦ୍ଧ, ଗାନ୍ଧୀ, ଆଇନଷ୍ଟାଇନ୍ – ଅନେକ ମହାନ ଦାର୍ଶନିକ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସାଦା ଜୀବନ ବିତାଇଥିଲେ।
ଏହା ପଛରେ 4ଟି ବଡ଼ କାରଣ ଅଛି:
1. ମନ ସ୍ୱାଧୀନ ରଖିବା ପାଇଁ
ଡାଇଓଜେନିସ୍ କହୁଥିଲେ – “ଯେତେ ଜିନିଷ, ସେତେ ଚିନ୍ତା”
ଯଦି ଘର, ଗାଡ଼ି, ଟଙ୍କା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରିବା, ତେବେ ସତ୍ୟ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ସମୟ କେଉଁଠୁ ମିଳିବ?
ଗରିବୀ ମାନେ ମୁକ୍ତି – କାହାର ଋଣୀ ନୁହେଁ, କାହାର ଚାକର ନୁହେଁ।
2. ସତ୍ୟ ଖୋଜିବା ହିଁ ସେମାନଙ୍କ ଧନ
ଜଣେ ବୈଜ୍ଞାନିକ କି ଦାର୍ଶନିକଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଟଙ୍କା ନୁହେଁ, ଜ୍ଞାନ।
ଆଇନଷ୍ଟାଇନ୍ କହୁଥିଲେ “ମୋ ପାଖରେ 2 ଟି ଜୋତା ଅଛି। ଗୋଟେ ଫାଟିଗଲେ ଅନ୍ୟଟା ପିନ୍ଧିବି”।
ସେମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି – ଜ୍ଞାନ ହିଁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ସମ୍ପତ୍ତି।
3. ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦାହରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା
ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ସାଦା ଧୋତି ପିନ୍ଧୁଥିଲେ ଯେମିତି ଗରିବ ଭାରତୀୟଙ୍କ ଦୁଃଖ ବୁଝିପାରନ୍ତି।
ବୁଦ୍ଧ ରାଜପ୍ରାସାଦ ଛାଡି ଭିକ୍ଷା କଲେ ଯେମିତି ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖାଇପାରିବେ – ସୁଖ ବାହାରେ ନାହିଁ।
ସେମାନେ “ଯାହା କୁହନ୍ତି ତାହା କରି ଦେଖାନ୍ତି”।
4. ମନର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ
ଅଧିକ ଟଙ୍କା = ଅଧିକ ଲୋଭ = ଅଧିକ ଡର = ଅଧିକ ଚିନ୍ତା
ଦାର୍ଶନିକ ମାନେ ଜାଣନ୍ତି – ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ହିଁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଧନ।
ସେମାନେ ସମୟ ବିକ୍ରି କରି ଟଙ୍କା କମାଇବା ଅପେକ୍ଷା, ସେଇ ସମୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବା, ଲେଖିବା, ପଢିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଗୋଟିଏ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଜୀ
ସମସ୍ତେ ଗରିବ ନଥିଲେ। ଆରିଷ୍ଟଟଲ୍, ଲିଓନାର୍ଡୋ ଡା ଭିଞ୍ଚି, ନ୍ୟୁଟନ୍ ଙ୍କ ପାଖରେ ସମ୍ମାନ ଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ବି ଟଙ୍କାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିନଥିଲେ। ଟଙ୍କା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକରଣ ଥିଲା, ଲକ୍ଷ୍ୟ ନୁହେଁ।
ସେମାନେ ଗରିବୀ ବାଛି ନଥିଲେ। ସେମାନେ ସ୍ୱାଧୀନତା ବାଛିଥିଲେ।
ଆଉ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଦାମ୍ ହେଉଛି – ସାଦା ଜୀବନ।
ଡାଇଓଜେନିସ୍ ଙ୍କ ଭାଷାରେ: “ମୋତେ ତୁମର ଟଙ୍କା ଦରକାର ନାହିଁ। ମୋତେ ମୋ ଖରା ଫେରାଇ ଦିଅ”
