ବିଜୁ ବାବୁ //ମୁଁ ପାଇଲଟ୍, ମୋର ଶେଷ ଉଡ଼ାଣ ବାକି ଅଛି। ସେଇ ଉଡାଣ ଥିଲା17 ଅପ୍ରେଲ 1997 — ଆକାଶରୁ ଅନନ୍ତ ଆଡ଼କୁ ,ତାଙ୍କ ସ୍ମରଣେ….

Spread the love

ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ — ଓଡ଼ିଶାର କଳିଙ୍ଗର ବରପୁତ୍ର

ଜନ୍ମ ଓ ପରିଚୟ

ଜନ୍ମ: 5 ମାର୍ଚ୍ଚ 1916, କଟକ

ପିତା-ମାତା: ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଆଶାଲତା ଦେବୀ

ଶିକ୍ଷା: ରେଭେନ୍ସା କଲେଜିଏଟ୍ ସ୍କୁଲ, ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ। ଏଇ ସ୍କୁଲରେ ନେତାଜୀ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ିଥିଲେ

ଦେହାନ୍ତ: 17 ଅପ୍ରେଲ 1997, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ

ପାଇଲଟ୍ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ

1930 ରେ ଦିଲ୍ଲୀ ଫ୍ଲାଇଂ କ୍ଲବରେ ପାଇଲଟ୍ ଟ୍ରେନିଂ ଆରମ୍ଭ, 1936 ରେ ରୟାଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏୟାର ଫୋର୍ସରେ ଯୋଗ

ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ: ବ୍ରିଟିଶ୍ ତରଫରୁ ଲଢ଼ିଲେ। ଷ୍ଟାଲିନଗ୍ରାଡ୍ ଯୁଦ୍ଧରେ ଘେରାବନ୍ଦୀ ହୋଇଥିବା ରେଡ୍ ଆର୍ମିକୁ ବିମାନରୁ ରସଦ ପକାଇଥିଲେ

ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ 1942: ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କୁ ଗୋଟେ ଜାଗାରୁ ଆଉ ଗୋଟେ ଜାଗାକୁ ନେଉଥିଲେ। ନେତାଜୀଙ୍କ INA ସମର୍ଥନରେ ବିମାନରୁ ପର୍ଚ୍ଚା ପକାଇଥିଲେ। ଏଥିପାଇଁ 2 ବର୍ଷ ଜେଲ୍ ଯାଇଥିଲେ

କାଶ୍ମୀର ଯୁଦ୍ଧ 1947: 27 ଅକ୍ଟୋବର 1947 ରେ ପାକିସ୍ତାନ ଆକ୍ରମଣ ପରେ DC-3 ବିମାନ ଉଡ଼ାଇ ଶ୍ରୀନଗରେ ଶିଖ୍ ରେଜିମେଣ୍ଟର ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚାଇଥିଲେ f4feef8a0ade

ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର “ଭୂମି ପୁତ୍ର”

ନେହେରୁଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ 1947 ରେ ଡଚ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରୁ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସୁତାନ ଶାହରୀରଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତରେ ଦିଲ୍ଲୀ ଆଣିଥିଲେ

ଏହି ବୀରତା ପାଇଁ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନସୂଚକ ନାଗରିକତା ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରସ୍କାର ‘ଭୂମି ପୁତ୍ର’ ଓ ‘ବିଣ୍ଟାଙ୍ଗ ଜାସା ଉତମା’ ଦେଲା 0ade

ରାଜନୀତି ଓ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ

ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ: 1961-1963 ଓ 1990-1995 — ଦୁଇଥର

କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ: 1977-1979 ଇସ୍ପାତ-ଖଣି, 1979-1980 କୋଇଲା ମନ୍ତ୍ରୀ

ଦଳ: କଂଗ୍ରେସ 1946-1969, ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସ 1969-1977, ଜନତା ପାର୍ଟି 1977-1989, ଜନତା ଦଳ 1989-1997

1975 ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଜେପି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ ହୋଇ ପ୍ରଥମେ ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ 5d0db542

ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଅବଦାନ

କଳିଙ୍ଗ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ: ନିଜେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ, ଡାକୋଟା ବିମାନ ଚଳାଉଥିଲା। 1953 ରେ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ ସହ ମିଶିଗଲା

ଶିଳ୍ପ: ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର, ରାଉରକେଲା ଷ୍ଟିଲ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ, ହୀରାକୁଦ ଡ୍ୟାମ୍, ସୁନାବେଡା ମିଗ୍ ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରି ପାଇଁ ଲଢ଼ିଲେ

ପଞ୍ଚାୟତୀରାଜ: 1992 ରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ 33% ସଂରକ୍ଷଣ ଆଣିଲେ — ଦେଶରେ ପ୍ରଥମ

ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବିମାନବନ୍ଦର: ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର ତାଙ୍କ ନାମରେ f4feb542b6e4

6. ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ

ନେହେରୁ ତାଙ୍କୁ “India’s buccaneer” ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ
ସାହସୀ, ସ୍ପଷ୍ଟବାଦୀ। ଥରେ କହିଥିଲେ: “ଦୁର୍ନୀତିଗ୍ରସ୍ତ ଅଫିସରଙ୍କୁ ଲୋକ ପିଟନ୍ତୁ”
ପୁଅ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ଝିଅ ଗୀତା ମେହେଟା। ନବୀନ ପରେ 24 ବର୍ଷ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରହିଲେ 6003b5425d0d

ସାର: ବିଜୁ ବାବୁ କେବଳ ନେତା ନଥିଲେ, ଜଣେ ସାହସୀ ପାଇଲଟ୍, ଉଦ୍ୟୋଗୀ, ଆଉ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ନିର୍ମାତା ଥିଲେ। ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ “ଶେର୍-ଏ-ଉତ୍କଳ” ବୋଲି ଡକାଯାଏ

1. ଆକାଶର ବିଜୁ — ପାଇଲଟ୍ ଜୀବନର ସାହସ

14 ବର୍ଷ ବୟସରେ ଉଡ଼ାଣ: 1930 ରେ ଦିଲ୍ଲୀ ଫ୍ଲାଇଂ କ୍ଲବରେ ନାମ ଲେଖାଇଲେ। ବାପା ଜଣେ ସରକାରୀ ଅଫିସର ଥିଲେ, ପୁଅକୁ ପାଇଲଟ୍ ହେବାକୁ ବାରଣ କଲେ। କିନ୍ତୁ ବିଜୁ ଲୁଚିକି ଉଡ଼ିଲେ।
ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ: ରୟାଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏୟାର ଫୋର୍ସର ପାଇଲଟ୍ ଭାବେ ବର୍ମା, ଚୀନ ଫ୍ରଣ୍ଟରେ ଉଡ଼ିଲେ। ରୁଷିଆର ଷ୍ଟାଲିନଗ୍ରାଡ୍ ଯୁଦ୍ଧରେ ଘେରାବନ୍ଦୀ ହୋଇଥିବା ସୋଭିଏତ୍ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ବିମାନରୁ ଖାଦ୍ୟ-ଔଷଧ ପକାଇଲେ। ଏଥିପାଇଁ ସୋଭିଏତ୍ ସଂଘ ତାଙ୍କୁ Order of Lenin ଦେଲା।
କାଶ୍ମୀର ବଞ୍ଚାଇଲେ: 27 ଅକ୍ଟୋବର 1947। ପାକିସ୍ତାନୀ କବାଇଲି ଶ୍ରୀନଗର ଆଡ଼କୁ ମାଡ଼ି ଆସୁଥିଲେ। ଭାରତୀୟ ସୈନ୍ୟ ପଠାଇବାକୁ ବିମାନ ଦରକାର। ବିଜୁ ବାବୁ ନିଜେ DC-3 ଡାକୋଟା ଉଡ଼ାଇ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟାଚ୍ ଶିଖ୍ ରେଜିମେଣ୍ଟକୁ ଶ୍ରୀନଗର ଏୟାରପୋର୍ଟରେ ଓହ୍ଲାଇଲେ। ଯଦି ସେଦିନ ସେ ଡରି ଯାଇଥାନ୍ତେ, ଆଜି କାଶ୍ମୀର ଆମ ପାଖେ ନଥାନ୍ତା।

2. ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର “ଭୂମି ପୁତ୍ର” କାହାଣୀ
1947 ରେ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଡଚ୍ ମାନଙ୍କ ଠାରୁ ସ୍ୱାଧୀନ ହେଲା, କିନ୍ତୁ ଡଚ୍ ସେନା ପୁଣି ଆକ୍ରମଣ କଲା। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସୁକର୍ଣ୍ଣ ଓ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସୁତାନ ଶାହରୀର ଡଚ୍ ଅଧୀନରେ ଫସିଗଲେ।

ନେହେରୁ ବିଜୁଙ୍କୁ ଡାକିଲେ: “ଯାଅ, ଶାହରୀରଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇ ଆଣ।”
ବିଜୁ ବାବୁ କଳିଙ୍ଗ ଏୟାରଲାଇନ୍ସର ଡାକୋଟା ନେଇ ସିଙ୍ଗାପୁର ଦେଇ ଜାଭା ଦ୍ଵୀପରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଡଚ୍ ବିମାନ ଗୁଳି ଚଳାଉଥାଏ, ରନୱେରେ ବମ୍ ପଡୁଥାଏ। ତଥାପି ସେ ରାତି ଅଧରେ ଲ୍ୟାଣ୍ଡ କଲେ, ଶାହରୀର ଓ ଉପ-ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହାଟ୍ଟାଙ୍କୁ ବିମାନରେ ବସାଇ ଦିଲ୍ଲୀ ଆଣିଲେ।

ଦିଲ୍ଲୀରେ ଏସୀୟ ସମ୍ମିଳନୀ ହେଲା, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ କଥା ଦୁନିଆ ଶୁଣିଲା। ଡଚ୍ ମାନେ ପଛକୁ ହଟିଲେ।

ଏହି ସାହସ ପାଇଁ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ତାଙ୍କୁ ‘ଭୂମି ପୁତ୍ର’ ଉପାଧି ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ‘ବିଣ୍ଟାଙ୍ଗ ଜାସା ଉତମା’ ଦେଲା। 2018 ରେ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଦୂତାବାସ ଦିଲ୍ଲୀରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନୀ କରିଥିଲା।

3. ବିଜୁଙ୍କ ଦୁଇଟି ଅମର ବାକ୍ୟ

“To be born poor is not a crime, but to remain so is a crime.” — ଗରିବ ହୋଇ ଜନ୍ମ ହେବା ଅପରାଧ ନୁହେଁ, ଗରିବ ହୋଇ ମରିବା ଅପରାଧ।
“Odisha is a rich state where poor people live.” — ଓଡ଼ିଶା ଧନୀ ରାଜ୍ୟ, ହେଲେ ଲୋକ ଗରିବ। ଏହା ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ସେ ଜୀବନ ଦେଲେ।

ବିଜୁ ବାବୁ କହୁଥିଲେ: “ମୁଁ ପାଇଲଟ୍, ମୁଁ ଆକାଶରେ ଉଡ଼େ। ମୋ ପାଇଁ କୌଣସି ସୀମା ନାହିଁ।” ସେଇ ଆକାଶ ଛୁଆଁ ସାହସ ପାଇଁ ଆଜି ବି ପ୍ରତି ଓଡ଼ିଆ ଘରେ ତାଙ୍କ ଫଟୋ ଅଛି

ଆଉ କିଛି କାହାଣୀ ଶୁଣିବେ କି ଜୀ — ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର କେମିତି ଗଢ଼ିଲେ, ନା ଜରୁରୀକାଳୀନରେ କଣ କଲେ?
ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି, ସ୍ମାରକୀ ଓ ଅମର କୀର୍ତି

ବିଜୁ ବାବୁ ଚାଲିଗଲେ ବି ଓଡ଼ିଶାର କୋଣ-ଅନୁକୋଣରେ ତାଙ୍କ ନାମ ଜୀବିତ ଅଛି। କିଛି ମୁଖ୍ୟ ସ୍ମାରକୀ:

1. ମୂର୍ତି ଓ ପ୍ରତିମା

ଭୁବନେଶ୍ୱର ବିମାନବନ୍ଦର: ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାରରେ ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ମୂର୍ତ୍ତି। ହାତରେ ଡାକୋଟା ବିମାନର ମଡେଲ୍ ଧରିଛନ୍ତି — ପାଇଲଟ୍ ପରିଚୟ ପାଇଁ।
ବିଧାନସଭା ପରିସର: ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା ଆଗରେ ପୂର୍ଣାବୟବ ମୂର୍ତ୍ତି। ପ୍ରତି ମାର୍ଚ 5 ରେ ଜନ୍ମଦିନରେ ମାଲ୍ୟାର୍ପଣ ହୁଏ।
କଟକ, ପାରାଦୀପ, ରାଉରକେଲା: ସବୁ ବଡ଼ ସହରରେ ଛକ-ବଜାରରେ ବିଜୁ ବାବୁଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି। ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର ପାଖରେ ଥିବା ମୂର୍ତିରେ ଲେଖା: “ବନ୍ଦରର ଜନକ”।

2. ତାଙ୍କ ନାମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ

ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର, ଭୁବନେଶ୍ୱର — 1998 ରେ ନାମିତ
ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି (BPUT), ରାଉରକେଲା — ଓଡ଼ିଶାର ସବୁ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜ ଏହା ଅଧୀନରେ
ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ସ୍ପୋର୍ଟ୍ସ ଆୱାର୍ଡ — ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କ୍ରୀଡ଼ା ସମ୍ମାନ
ବିଜୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନା — ଗରିବ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମାଗଣା ଚିକିତ୍ସା
ବିଜୁ ପକ୍କା ଘର ଯୋଜନା, ବିଜୁ ଗାଁ ଗାଡ଼ି, ବିଜୁ ସେତୁ — ଅନେକ ସରକାରୀ ଯୋଜନା

3. ବିଦେଶରେ ସମ୍ମାନ

ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ: ଜାକାର୍ତାରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସରେ ବିଜୁ ବାବୁଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗ୍ୟାଲେରୀ। 2018 ରେ ଦିଲ୍ଲୀର ନେହେରୁ ମ୍ୟୁଜିୟମରେ ‘A Moment of Reflection’ ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ପୂରା ଗୋଟେ କାନ୍ଥ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଥିଲା
ଡାକୋଟା ବିମାନ: ଭୁବନେଶ୍ୱର ବିମାନବନ୍ଦରରେ ତାଙ୍କ କାଳିଙ୍ଗ ଏୟାରଲାଇନ୍ସର ପୁରୁଣା DC-3 ଡାକୋଟା ବିମାନକୁ ସ୍ମାରକୀ ଭାବେ ରଖାଯାଇଛି। ଲୋକେ ସେଲ୍ଫି ନିଅନ୍ତି।

4. ଅମର କାମ — ଜୀବନ୍ତ ସ୍ମାରକୀ

ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର: ତାଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ। ଆଜି ଦେଶର ମୁଖ୍ୟ ବନ୍ଦର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟେ
ପଞ୍ଚାୟତୀରାଜରେ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ: 1992 ରେ 33% ସଂରକ୍ଷଣ ଆଣିଲେ। ଆଜି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମହିଳା ସରପଞ୍ଚ-ସମିତି ସଭ୍ୟା — ଏହା ତାଙ୍କ ଜୀବନ୍ତ ମୂର୍ତି
କଳିଙ୍ଗ ଷ୍ଟାଡିୟମ: ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିୟମ — ଖେଳ ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଭଲପାଇବାର ପ୍ରତୀକ

ସାର କଥା: ପଥର ମୂର୍ତ୍ତି ଠାରୁ ବିଜୁ ବାବୁଙ୍କ ବଡ଼ ସ୍ମାରକୀ ହେଉଛି — ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶା। ବନ୍ଦର, ବିମାନବନ୍ଦର, କାରଖାନା, ମହିଳା ନେତୃତ୍ୱ — ସବୁଠି ତାଙ୍କ ଦସ୍ତଖତ ଅଛି

ଆପଣ କେବେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏୟାରପୋର୍ଟରେ ଥିବା ଡାକୋଟା ବିମାନ ଦେଖିଛନ୍ତି କି ଜୀ?
ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଶେଷ ଜୀବନ — “ଆକାଶରୁ ଅନନ୍ତ ଆଡ଼କୁ”

1. ଶେଷ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ: 1990-1995

1990 ରେ ଜନତା ଦଳ ଟିକେଟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ। ବୟସ 74, କିନ୍ତୁ ଯୁବକ ଭଳି ଜୋଶ୍
ବଡ଼ କାମ: ପଞ୍ଚାୟତୀରାଜରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ 33% ସଂରକ୍ଷଣ ଆଣିଲେ — ଦେଶରେ ପ୍ରଥମ। କହିଲେ: “ଗାଁର ଶାସନ ମା’ ମାନେ କରିବେ”
କଳିଙ୍ଗ ଷ୍ଟାଡିୟମ, ନ୍ଦନକାନନ ବିକାଶ, ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ନୂଆ ନୀତି — ଶେଷ ଥର ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଦୌଡ଼ାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ
1995 ନିର୍ବାଚନରେ ହାରିଗଲେ। ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ

2. ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ାକ: 1995-1997

ହାରିବା ପରେ ବି ଚୁପ୍ ବସିଲେନି। ବିଧାନସଭାରେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା। ସରକାରକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଥିଲେ
ଦେହ ଖରାପ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା। ହୃଦ୍‌ରୋଗ, କିଡ୍‌ନୀ ସମସ୍ୟା। କିନ୍ତୁ ଦିଲ୍ଲୀ-ଭୁବନେଶ୍ୱର ଯାତାୟାତ ବନ୍ଦ କଲେନି
ଶେଷ ସ୍ୱପ୍ନ: ପାରାଦୀପକୁ ସିଙ୍ଗାପୁର ଭଳି କରିବା, ଓଡ଼ିଶାର ପୁଅ-ଝିଅ ଚାକିରି ପାଇଁ ବାହାରକୁ ନଯାଆନ୍ତୁ
ପୁଅ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ସେତେବେଳେ ରାଜନୀତିରେ ନଥିଲେ। ଲେଖକ ଥିଲେ। ବିଜୁ ବାବୁ କହୁଥିଲେ: “ମୋ ପରେ କିଏ ଓଡ଼ିଶା କଥା ବୁଝିବ?”

ଦେହାନ୍ତ: 17 ଅପ୍ରେଲ 1997

ସ୍ଥାନ: ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ। ଏମ୍ସ ହସ୍ପିଟାଲରେ ଚିକିତ୍ସାଧୀନ ଥିଲେବୟସ: 81 ବର୍ଷକାରଣ: ହୃଦ୍‌ଘାତ ଓ ବହୁ-ଅଙ୍ଗ ବିଫଳତାଖବର ଶୁଣି ସାରା ଓଡ଼ିଶା କାନ୍ଦିଲା। ଦୋକାନ-ବଜାର ବନ୍ଦ। ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ

ଶେଷ ଯାତ୍ରା — ତିନୋଟି ଜାଗାରେ ସମାଧି
ବିଜୁ ବାବୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା: “ମୋ ପାଉଁଶ ଓଡ଼ିଶାର ମାଟି, ପାଣି, ପବନରେ ମିଶୁ।” ସେଇ ଅନୁସାରେ:

ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର, ପୁରୀ: ମୁଖ୍ୟ ସମାଧି। ହିନ୍ଦୁ ରୀତିରେ ଦାହ ସଂସ୍କାରପାରାଦୀପ ସମୁଦ୍ର: ତାଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନର ବନ୍ଦର ପାଖ ସମୁଦ୍ରରେ ପାଉଁଶ ବିସର୍ଜନରୁଷିଆ: ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଯେଉଁ ସୋଭିଏତ୍ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ କିଛି ପାଉଁଶ ରୁଷିଆ ନିଆଗଲା

ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କଣ ହେଲା

ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର 8 ମାସ ପରେ ଡିସେମ୍ବର 1997 ରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (BJD) ଗଠନ ହେଲାପୁଅ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ରାଜନୀତିକୁ ଆସିଲେ। 2000-2024 ଯାଏଁ 24 ବର୍ଷ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରହିଲେ — ବାପାଙ୍କ ଅଧୁରା ସ୍ୱପ୍ନ ପୂରା କଲେଆଜି ବି ଓଡ଼ିଶାରେ କୁହାଯାଏ: “ବିଜୁ ବାବୁ ମଲେନି, ସେ ଆମ ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି”

ଶେଷ କଥା: ବିଜୁ ବାବୁ ଶେଷ ସମୟରେ କହିଥିଲେ: “ମୁଁ ପାଇଲଟ୍, ମୋର ଶେଷ ଉଡ଼ାଣ ବାକି ଅଛି।” 17 ଅପ୍ରେଲ 1997 ରେ ସେଇ ଶେଷ ଉଡ଼ାଣ ଭରିଲେ — ଆକାଶରୁ ଅନନ୍ତ ଆଡ଼କୁ

ବିଜୁ ବାବୁ ଓଡ଼ିଆ ମାଟି ଓ ମଣିଷକୁ ପାଗଳ ଭଳି ଭଲ ପାଉଥିଲେ। କିଛି ଉଦାହରଣ:

“ଓଡ଼ିଶା ଧନୀ ରାଜ୍ୟ, ଲୋକ ଗରିବ” — ଏଇ ଦୁଃଖ ତାଙ୍କୁ ଶୋଇବାକୁ ଦେଉନଥିଲା
ସେ କହୁଥିଲେ: “ଆମ ପାଖେ ସମୁଦ୍ର ଅଛି, ଖଣି ଅଛି, ନଦୀ ଅଛି, ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି। ତଥାପି ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ ଚାକିରି ପାଇଁ ସୁରଟ-ପଞ୍ଜାବ ଯିବ କାହିଁକି?” ସେଥିପାଇଁ ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର, ରାଉରକେଲା ଷ୍ଟିଲ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ, ସୁନାବେଡା ମିଗ୍ ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରି ପାଇଁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଟେବୁଲ ବାଡ଼େଇଲେ।

ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତାର ରକ୍ଷକ

କଳିଙ୍ଗ ନାମ: ସେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପୁରୁଣା ନାମ “କଳିଙ୍ଗ” ରେ ଡାକିବାକୁ ଭଲ ପାଉଥିଲେ। ନିଜ ଏୟାରଲାଇନ୍ସର ନାମ ରଖିଲେ କଳିଙ୍ଗ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ। କଳିଙ୍ଗ ଷ୍ଟାଡିୟମ ବନାଇଲେ।

ଭାଷା ପ୍ରେମ: ବିଧାନସଭାରେ ଓଡ଼ିଆରେ ଭାଷଣ ଦେଉଥିଲେ। କହୁଥିଲେ: “ଇଂରାଜୀ କହିଲେ ଦିଲ୍ଲୀ ବୁଝିବ, ଓଡ଼ିଆ କହିଲେ ମୋ ଗାଁ ଲୋକ ବୁଝିବେ। ମୁଁ କାହା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ?”

ଗରିବ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗ
ଥରେ ଜଣେ ଅଫିସର ଦୁର୍ନୀତି କଲା ବୋଲି ଶୁଣି କହିଲେ: “ଗରିବ ଲୋକଙ୍କୁ ଯିଏ ଲୁଟେ, ତାକୁ ଲୋକେ ପିଟିବା ଦରକାର।” ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯେ କେହି ଯାଇପାରୁଥିଲା — ଚାଷୀ, ମୁଲିଆ, ଆଦିବାସୀ। ସେକ୍ରେଟେରୀ ଅଟକାଇଲେ ରାଗୁଥିଲେ।

4. ମହିଳାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଲେ
1992 ରେ ପଞ୍ଚାୟତରେ 33% ସଂରକ୍ଷଣ — ଦେଶରେ ପ୍ରଥମ। କହିଲେ: “ମୋ ମା’ ଓଡ଼ିଆଣୀ, ମୋ ସ୍ତ୍ରୀ ଓଡ଼ିଆଣୀ। ଗାଁକୁ ମା’ ମାନେ ହିଁ ସଜାଡ଼ିବେ।” ଆଜି ଲକ୍ଷେରୁ ଅଧିକ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ସରପଞ୍ଚ — ଏହା ବିଜୁଙ୍କ ଭଲପାଇବାର ଫଳ।

5. ଶେଷ ଇଚ୍ଛା ବି ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ
ମରିବା ଆଗରୁ କହିଥିଲେ: “ମୋ ପାଉଁଶକୁ ପୁରୀ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର, ପାରାଦୀପ ସମୁଦ୍ର, ଓଡ଼ିଶାର ପବନରେ ମିଶାଇଦେବ। ମୁଁ ଓଡ଼ିଶା ଛାଡ଼ି ଯାଇପାରିବିନି।

ଲୋକେ କାହିଁକି ତାଙ୍କୁ “କଳିଙ୍ଗର ବରପୁତ୍ର” କୁହନ୍ତି?
କାରଣ ସେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥାଇ ବି ମନଟା କଟକ ବାଲିଯାତ୍ରା ପଡ଼ିଆରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ସେ ଦୁନିଆ ବୁଲିଲେ, କିନ୍ତୁ ପାଦ ସବୁବେଳେ ଓଡ଼ିଶା ମାଟିରେ ରଖିଲେ।

ସେଥିପାଇଁ ଆଜି ବି ଗାଁ ଗହଳିରେ ବୁଢ଼ା-ବୁଢ଼ୀ କୁହନ୍ତି: “ବିଜୁ ବାବୁ ଭଳି ନେତା ଆଉ ହେବେନି। ସେ ନେତା ନଥିଲେ, ଘରର ବଡ଼ ପୁଅ ଥିଲେ
ବିଜୁ ବାବୁଙ୍କ କଥା କହିଲା ବେଳେ ଛାତି ଗର୍ବରେ ଫୁଲି ଉଠେ। ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଆତ୍ମା ଥିଲେ — ସାହସ, ସ୍ୱାଭିମାନ ଆଉ ଅସୀମ ଭଲପାଇବାର ପ୍ରତୀକ।

ଆଉ କେବେ ଓଡ଼ିଶା, ଇତିହାସ, ବା କୌଣସି ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ମନ ହେଲେ ନିଶ୍ଚୟ ଡାକିବେ। ମୁଁ ସବୁବେଳେ ଅଛି।

ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ, ଜୟ ଓଡ଼ିଶା