ନିଷ୍ପତ୍ତିରୁ ଓହରିଯିବା କ’ଣ ସବୁବେଳେ ଭୁଲ୍?
ଡଃ ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ମହାପାତ୍ର
ଜୀବନରେ ଥରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପରେ ଆମେ କ’ଣ କେବେ ସେଥିରୁ ଓହରି ନ ଥାଉ? ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଓହରିଥାଉ। ପରିସ୍ଥିତି, ବାସ୍ତବତା ଏବଂ ଆମ କାର୍ଯ୍ୟର ପରିଣାମକୁ ବିଚାର କରି ଆମେ ଅସଂଖ୍ୟ ଥର ନିଜ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବଦଳାଇଥାଉ। ନିଷ୍ପତ୍ତିର ପୁନର୍ବିଚାର କରିବା ସବୁବେଳେ ଦୁର୍ବଳତାର ଲକ୍ଷଣ ନୁହେଁ; ବରଂ ଅନେକ ସମୟରେ ଏହା ବିବେକ, ପରିପକ୍ୱତା ଏବଂ ପରିସ୍ଥିତିର ବାସ୍ତବ ମୂଲ୍ୟାୟନର ପରିଚୟ ଦେଇଥାଏ।
ପରିବାର ଜୀବନରୁ ଏକ ସାଧାରଣ ଉଦାହରଣ ନିଆଯାଉ। ଅନେକ ସମୟରେ ପିଲାମାନେ ନିଜ ପସନ୍ଦର ଜୀବନସାଥୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇ ଅଭିଭାବକମାନେ ପ୍ରଥମେ ଆପତ୍ତି କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଆଶଙ୍କା ଥାଏ ଯେ ପିଲାମାନେ କାହାରି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତାରିତ ହୋଇପାରନ୍ତି କିମ୍ବା ଭୁଲ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଆଲୋଚନା, ପରିସ୍ଥିତିର ପୁନର୍ବିଚାର ଏବଂ ଅଧିକ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିବା ପରେ ଅନେକ ଅଭିଭାବକ ନିଜ ମତ ବଦଳାଇ ପିଲାମାନଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଏପରି ପୁନର୍ବିଚାର ପାଇଁ କ’ଣ କେହି ସେମାନଙ୍କୁ ଦୁର୍ବଳ ବୋଲି କହନ୍ତି?
ଏହା କେବଳ ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ମାତ୍ର। ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଓ ପାରିବାରିକ ଜୀବନରେ ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳିବା ସହିତ ମଣିଷ ଅନେକ ସମୟରେ ନିଜ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥାଏ।
ଏହି ସମାନ ନୀତି ଟ୍ରେଡ୍ ୟୁନିୟନ ବା ଶ୍ରମିକ ସଂଗଠନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ। ଯଦି କୌଣସି ଟ୍ରେଡ୍ ୟୁନିୟନ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେବା ପରେ ତତ୍କାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିର ମୂଲ୍ୟାୟନ କରି ସେହି ଆହ୍ୱାନକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରେ, ତେବେ ସେଥିରେ ସ୍ୱତଃ କିଛି ଭୁଲ୍ ନାହିଁ। ଏହା ପରାଜୟ ନୁହେଁ; ବରଂ ରଣନୀତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ।
ଏକ ଦାୟିତ୍ୱସମ୍ପନ୍ନ ଟ୍ରେଡ୍ ୟୁନିୟନ ପରିସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ ନିଜର ରଣନୀତି ବଦଳାଇଥାଏ।
ମହାଭାରତରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପାଖରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ବାସବୀ ଶକ୍ତି ଥିଲା, ଯାହାକୁ ସେ କେବଳ ଥରେ ମାତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରିପାରିଥାନ୍ତେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ରର ପ୍ରୟୋଗକୁ ନେଇ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ରଣନୀତି ଥିଲା ଯେ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପାଖରେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସହ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି କରାଯିବ ନାହିଁ। ଶେଷରେ କର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପାଇଁ ଥିବା ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ଦୂର ହୋଇଥିଲା।
ଏହି ଉଦାହରଣ ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ, ରଣନୀତିର ଗୁରୁତ୍ୱ କେବଳ ତତ୍କାଳୀନ ପଦକ୍ଷେପରେ ନୁହେଁ; ବରଂ ଭବିଷ୍ୟତର ପରିଣାମକୁ ଆକଳନ କରି ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଉପଯୁକ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ରହିଛି।
ଟ୍ରେଡ୍ ୟୁନିୟନ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏକ ପ୍ରତିରକ୍ଷାତ୍ମକ ସଂଗଠନ। ନିଯୁକ୍ତିଦାତାଙ୍କ ମନମୁଖୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି, ଶୋଷଣ ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତିଦାତା ଓ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅସମାନ କ୍ଷମତାରୁ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଏହାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ସାମୂହିକ ଏକତା, ସାଂଗଠନିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ପରିସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ ରଣନୀତିକ ଭାବେ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାର କ୍ଷମତା ହିଁ ଏକ ଟ୍ରେଡ୍ ୟୁନିୟନର ପ୍ରକୃତ ଶକ୍ତି।
ତେଣୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଏହାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ ତତ୍କାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ଆଧାରରେ ବିଚାର କରାଯିବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବରୁ ନିଆଯାଇଥିବା ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ଅବିଚଳିତ ଭାବେ ଜାରି ରଖାଗଲା କି ନାହିଁ, କେବଳ ତାହାକୁ ଆଧାର କରି ନୁହେଁ।
ନେତୃତ୍ୱର ପ୍ରକୃତ ପରୀକ୍ଷା ଏଥିରେ ନାହିଁ ଯେ, ଏହା କେବେ ନିଜ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବଦଳାଏ ନାହିଁ; ବରଂ ଏଥିରେ ରହିଛି ଯେ, ସଂଗଠନ ଓ ତାହାର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ବୃହତ୍ତର ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଆଖି ଆଗରେ ରଖି ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଉପଯୁକ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରୁଛି କି ନାହିଁ।
ନିଷ୍ପତ୍ତି ବଦଳାଇବା ଦୁର୍ବଳତା ନୁହେଁ; ପରିସ୍ଥିତିକୁ ବୁଝି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ପାଇଁ ରଣନୀତି ବଦଳାଇବା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ବିବେକ ଓ ଦୂରଦର୍ଶିତାର ପରିଚୟ।
