ସାତ ପୁରୀ ଅମାସିଆ: ଭାଦ୍ରବ ମାସର ଅମାବାସ୍ୟା ତିଥିକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ସାତପୁରୀ ବା ସପ୍ତପୁରୀ ଅମାବାସ୍ୟା ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହାକୁ କୁଶଗ୍ରହଣୀ ଅମାବାସ୍ୟା କିମ୍ବା ସପ୍ତପିତୃକା ଅମାବାସ୍ୟା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥାଏ ।
୧. ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ସପ୍ତପୁରୀ ଭୋଗ ଲାଗି
ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୀତି: ଏହି ପବିତ୍ର ତିଥିରେ ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସପ୍ତପୁରୀ (ସାତପୁରୀ) ପିଠା ଭୋଗ ଲାଗି କରାଯାଏ ।
ସାତପୁରୀ ତାଡ଼ ବିଜେ: ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ପୁରୀର ଅଠରନଳା ନିକଟସ୍ଥ ମା’ ଆଲାମଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରରୁ ସାତପୁରୀ ଭୋଗ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ମାଟିର ପାତ୍ର ବା ତାଡ଼ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ସହକାରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଆସିଥାଏ ।
୨. ସାତପୁରୀ ପିଠାର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ସାତ ସ୍ତରର ପିଠା: ଏହି ବିଶେଷ ପିଠାଟି ସାତଟି ସ୍ତର (Layers) ବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ ।
ସାତ ପ୍ରକାରର ପୂର: ମଇଦା, ଗୁଆଘିଅ ଓ ସାମାନ୍ୟ ଲୁଣରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏହି ପିଠା ଭିତରେ ଛେନା, ଗୁଡ଼/ଚିନି, ନଡ଼ିଆ କୋରା, ଗୁଜୁରାତି ଆଦି ସାତ ପ୍ରକାରର ସୁଆଦିଆ ପୂର ଦିଆଯାଇ ଏହାକୁ ଘିଅରେ ଛଣାଯାଏ ।
୩. ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଲୀଳା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନୀତି
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ ସାଗର ବିଜେ: ଏହି ଦିନ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଚାଲିଥିବା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଲୀଳାର ବସ୍ତ୍ରହରଣ ନୀତି ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିଜେ ପ୍ରତିମା ଶ୍ରୀନାରାୟଣ ସାଗର ବିଜେ କରନ୍ତି ।
୪. ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡଦାନ
ସପ୍ତପିତୃକା ପୂଜା: ସାତପୁରୀ ପିଠାର ସାତଟି ପୂର ବା ସ୍ତର ସାତ ଜଣ ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ଏହି ଦିନ ଲୋକେ ନିଜ ନିଜର ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ପିଣ୍ଡଦାନ କରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଭିକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି ।
ଓଡ଼ିଶାର ଘରେ ଘରେ ଏହି ଦିନ ମହିଳାମାନେ ସ୍ନାନ ସାରି ଶୁଦ୍ଧପୂତ ଭାବେ ନିଜ ଘରେ ମଧ୍ୟ ସାତପୁରୀ ପିଠା ତିଆରି କରି ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସମର୍ପଣ କରିଥାନ୍ତି ।
ସାତ ପୁରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ସାତ ପ୍ରକାରର ପୁରର ନାମ: ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସାତପୁରୀର ସେହି ସାତଟି ପାରମ୍ପରିକ ପୁରର ନାମ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା: ୧-ଗୁଣ୍ଡ ଚଣା ଡାଲି (ବା ଗୋଟା ମୁଗ ବଟା) ପୁର: ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପସନ୍ଦର ମୁଗ ଡାଲି ବା ଚଣା ଡାଲିକୁ ସିଝାଇ ବଟାଯାଇ ଗୁଡ଼ ସହ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପୁର ।୨-ଭଜା ରାଶି ଗୁଣ୍ଡ ପୁର: ଧଳା ରାଶିକୁ ଭାଜି, ଗୁଣ୍ଡ କରି ଗୁଡ଼ ପାଗ ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିବା ପୁର ।୩-ଚୀନାବାଦାମ (ଭଜା ବାଦାମ ଗୁଣ୍ଡ) ପୁର: ଭଜା ବାଦାମକୁ ଚୋପା ଛଡ଼ାଇ ଗୁଣ୍ଡ କରାଯାଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିବା ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ପୁର ।୪-କୋରା ନଡ଼ିଆ ପୁର: ସତେଜ ନଡ଼ିଆ କୋରାକୁ ଗୁଡ଼ ଏବଂ ମସଲା ସହ କଢ଼େଇରେ କସି ପ୍ରସ୍ତୁତ ପୁର ।୫–ସୁଜି (ବା ମାଣ୍ଡିଆ/ଖୁଆ) ପୁର: ସୁଜିକୁ ସାମାନ୍ୟ ଭାଜି ସେଥିରେ ଗୁଡ଼ ବା ଚିନି ମିଶାଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିବା ସ୍ତର ।୬–ଶୁଖିଲା ଫଳ (Dry Fruits) ପୁର: କାଜୁ, କିସମିସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଖିଲା ଫଳକୁ ଗୁଣ୍ଡ କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ପୁର ।୬–ଛେନା ପୁର: ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ଗୁଆଘିଅ ଓ ମସଲା ସହିତ ସତେଜ ଛେନାକୁ ଚକଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିବା ପୁର। * ବିଶେଷ ମସଲା: ପ୍ରୟୋଗ:ଏହି ସମସ୍ତ ପୁରରେ ସୁଗନ୍ଧ ଏବଂ ସ୍ୱାଦ ପାଇଁ ଗୁଜୁରାତି (ଅଳେଇଚ), ଲବଙ୍ଗ, ଡାଲଚିନି, ଗୋଲମରିଚ ଗୁଣ୍ଡ, ଜାଇଫଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧ କର୍ପୂର ଭଳି ବିଶେଷ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥାଏ । ସାଧାରଣ ଘରୋଇ ସାତପୁରୀ ପିଠାକୁ ତେଲ ବା ଘିଅରେ ଛଣାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଏହାକୁ ବିରାଟ ମାଟି ତାଡ଼ (ପାତ୍ର)ରେ ରଖି ଶୁଦ୍ଧ ଗୁଆଘିଅ ଦେଇ ତଇରେ ବସାଯାଇ ଚୁଲିରେ ସେକାଯାଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।
