ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ – ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇତିହାସ
ପ୍ରାରମ୍ଭ : 1757 ରୁ 1857
ଇଂରେଜ ମାନେ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଭାରତକୁ ଆସିଥିଲେ। ଧୀରେ ଧୀରେ ସେମାନେ ଶାସକ ହୋଇଗଲେ। 1757 ମସିହାରେ ପଲାଶୀ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଇଂରେଜଙ୍କ ଶାସନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
1857 ର ମହାବିଦ୍ରୋହ କୁ ପ୍ରଥମ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ କୁହାଯାଏ। ଝାନ୍ସୀର ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈ, ନାନା ସାହେବ, ତାତିଆ ଟୋପେ ପ୍ରମୁଖ ଏଥିରେ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।
ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: ନରମପନ୍ଥୀ ଯୁଗ – 1885 ରୁ 1905
1885 ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଗଠନ ହେଲା।
ଗୋଖଲେ, ଦାଦାଭାଇ ନାଓରୋଜୀ, ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ବାନାର୍ଜୀ ପ୍ରମୁଖ ଆବେଦନ, ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ମାଗୁଥିଲେ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: ଚରମପନ୍ଥୀ ଯୁଗ – 1905 ରୁ 1920
1905 ରେ ବଙ୍ଗ ଭଙ୍ଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ହେଲା। ଲାଲ, ବାଲ, ପାଲ – ଲାଲା ଲାଜପତ ରାୟ, ବାଲ ଗଙ୍ଗାଧର ତିଲକ, ବିପିନ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଲ ନେତୃତ୍ୱ ନେଲେ।
ଏହି ସମୟରେ “ସ୍ୱଦେଶୀ” ଏବଂ “ବିଦେଶୀ ବର୍ଜନ” ଆନ୍ଦୋଳନ ଜୋର ଧରିଲା।
ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: ଗାନ୍ଧୀ ଯୁଗ – 1920 ରୁ 1947
ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆଗମନ ପରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲା।
- 1920 – ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ: ଇଂରେଜଙ୍କ ସ୍କୁଲ, କୋର୍ଟ, ବିଦେଶୀ କପଡା ବର୍ଜନ
- 1930 – ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ / ଡାଣ୍ଡି ଯାତ୍ରା: ଗାନ୍ଧୀଜୀ 240 ମାଇଲ ଚାଲି ଲୁଣ ଆଇନ ଭାଙ୍ଗିଲେ
- 1942 – ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ: “କରେଙ୍ଗେ ୟା ମରେଙ୍ଗେ” – ତୁରନ୍ତ ଇଂରେଜ ଭାରତ ଛାଡ଼
ଓଡ଼ିଶାର ଅବଦାନ
ଓଡ଼ିଶା ବି ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପଛରେ ନଥିଲା।
ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ, ବକ୍ଷୀ ଜଗବନ୍ଧୁ, ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ, ଉତ୍କଳମଣି ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ, ମା’ ରମାଦେବୀ ପ୍ରମୁଖ ଓଡ଼ିଶାରେ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଆଗେଇ ନେଇଥିଲେ।
ବଳୀଦାନ ଏବଂ ପ୍ରାପ୍ତି
ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଜେଲ ଗଲେ, ଲାଠି ଖାଇଲେ, ପ୍ରାଣ ଦେଲେ।
ଶେଷରେ 15 ଅଗଷ୍ଟ 1947 ମସିହାରେ ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେଲା।
ଆଜିର ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅର୍ଥ
ସ୍ୱାଧୀନତା ମାନେ କେବଳ ଇଂରେଜଙ୍କଠୁ ମୁକ୍ତି ନୁହେଁ।
ଏହା ମାନେ ଗଣତନ୍ତ୍ର, ସମ୍ବିଧାନ, ଐକ୍ୟ, ଭାଇଚାରା ଏବଂ ପ୍ରତିଟି ନାଗରିକଙ୍କ ଅଧିକାର ରକ୍ଷା।
ଆମ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ମାନଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଆମେ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ।
“ସ୍ୱାଧୀନତା ଆମ ଜନ୍ମଗତ ଅଧିକାର” – ବାଲ ଗଙ୍ଗାଧର ତିଲକ
