ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଜେପି ସରକାରର ୨୭ ମାସ: ଏକ ବିଫଳତାର କାଳଜୟୀ ଇତିହାସ
ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ପଣ୍ଡା ଦର୍ଶନ ସମୀକ୍ଷା ଭୁବନେଶ୍ୱର
୧୨ ଜୁନ୍ ୨୦୨୪ରେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିକ ଆକାଶରେ ବିଜେପି ସରକାରର ଉଦୟ ଘଟିଥିଲା। ଲୋକଙ୍କୁ ଉନ୍ନତି, ସୁଶାସନ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଥିବା ଏହି ସରକାର ଆଜି ୨୭ ମାସ ପାର କରିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟର ସାଧାରଣ ନାଗରିକ, କୃଷକ, ଶ୍ରମିକ, ମହିଳା ଓ ଯୁବପିଢ଼ି କ’ଣ ପାଇଛନ୍ତି? ଉତ୍ତର ଏକ ଶବ୍ଦରେ — ବିଫଳତା। ଗୋଟେ ପରେ ଗୋଟେ ବିଫଳତା, ଯାହା ରାଜ୍ୟର ଆର୍ଥିକ, ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଆଘାତ କରିଛି।
ରତ୍ନ ଗର୍ଭା ଓଡ଼ିଶା ଭାରତର ଖଣିଜ ରାଜଧାନୀ। କିନ୍ତୁ ସଂଶୋଧିତ ଏମଏମଡିଆର ଆଇନ ମାଧ୍ୟମରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାରକୁ ଛଡେଇ ନେଇଛନ୍ତି । ଏହା ଓଡ଼ିଶା ବିରୋଧୀ, ଲୋକବିରୋଧୀ, ସଂଘୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିରୋଧୀ ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନ ବିରୋଧୀ କଳା ଆଇନ I ଅତୀତ ଏକ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ରାଜସ୍ୱ କ୍ଷତି ହୋଇଛି ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ବାର୍ଷିକ ୧୨ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା କ୍ଷତି ହେବ। ରାଜ୍ୟର ୨୫ ଜଣ ବିଜେପି ସାଂସଦ ଏହି ଆଇନକୁ ସମର୍ଥନ କରି ରାଜ୍ୟର ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଜଳାଞ୍ଜଳି ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହା କେବଳ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି ନୁହେଁ, ଫେଡେରାଲିଜମ୍ ଉପରେ ଏକ ଆଘାତ।
ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ବିଫଳତା ସ୍ପଷ୍ଟ। ଶ୍ରେଣୀ ୧ରୁ ୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ୨୬୦୦ରୁ ଅଧିକ ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଯାଇଛି। ତଥ୍ୟଗତ ତ୍ରୁଟି, ମାନଚିତ୍ର ତ୍ରୁଟି, ଭାଷାଗତ ତ୍ରୁଟି — ଏସବୁ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଅନ୍ଧକାରମୟ କରିଦେଇଛି। ଏକ ସରକାର ଯଦି ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ଏତେ ତ୍ରୁଟି ରଖି ବାଣ୍ଟିପାରେ, ତେବେ ସେ କିପରି ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଧାରିବ?
ମହିଳା ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଭୟଙ୍କର। ମାତ୍ର ୧୮ ମାସରେ ମହିଳାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ୪୮,୭୯୮ଟି ଅପରାଧ ମାମଲା ଦାଖଲ ହୋଇଛି। ଏନସିଆରବି ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନରେ ଯୌନ ଉତ୍ପୀଡନରେ ଓଡ଼ିଶା ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନ , ହିଂସାତ୍ମକ ଅପରାଧରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଧରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନ। ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ରାଜ୍ୟରେ ୨,୨୯,୮୮୧ଟି ଅପରାଧ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଛି, ଯାହା ୨୦୨୪ ତୁଳନାରେ ୭.୩ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି। ଏହା କେବଳ ତଥ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏକ ସାମାଜିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ। ମହିଳାମାନେ ରାସ୍ତାରେ ନିରାପଦ ଭାବେ ଚାଲିପାରୁନାହାନ୍ତି, ଘରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଅନୁଭବ କରୁନାହାନ୍ତି।
ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସରକାରର ବିଫଳତା ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ। ଜିଏସଡିପି ବୃଦ୍ଧି ହାର ୨୦୨୩-୨୪ର ୯.୬ ପ୍ରତିଶତରୁ ୨୦୨୪-୨୫ରେ ୭.୨ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ୨୦୨୫-୨୬ରେ ୭.୯ ପ୍ରତିଶତକୁ ଖସିଛି। କୃଷି ବୃଦ୍ଧି ହାର ଅଧା ହୋଇ ୭.୬ ପ୍ରତିଶତରୁ ୩.୮ ପ୍ରତିଶତକୁ ଆସିଛି। ଶିଳ୍ପ ବୃଦ୍ଧି ୮.୭ ପ୍ରତିଶତରୁ ୬.୧ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ସେବା କ୍ଷେତ୍ର ୧୧.୫ ପ୍ରତିଶତରୁ ୧୦ ପ୍ରତିଶତକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ବିଦେଶୀ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିବେଶ (ଏଫଡିଆଇ)ରେ ଓଡ଼ିଶା ମାତ୍ର ୩୯ କୋଟି ଟଙ୍କା ଆକର୍ଷଣ କରିଛି, ଯାହା ଜାତୀୟ ମୋଟର ୦.୦୦୯ ପ୍ରତିଶତ। ଜେଏସଡବ୍ଲୁ ଇଭି ଓ ବ୍ୟାଟେରି, ଆର୍ସେଲର ମିତାଲ, ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର, ୱାରି ସୋଲାର, ୱେଲସ୍ପନ ଭଳି ବଡ଼ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ରାଜ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି। ରପ୍ତାନି ସୂଚକାଙ୍କରେ ୧୧ତମରୁ ୧୫ତମ ଏବଂ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ ସୂଚକାଙ୍କରେ ୬ତମରୁ ୨୦ତମକୁ ଖସିବା ଦେଖାଉଛି ଯେ ରାଜ୍ୟ ବିକାଶର ରାସ୍ତାରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇଛି।
ରାଜକୋଷ ମଧ୍ୟ ସଙ୍କଟରେ। ମୋଟ ଋଣ ୧.୫୬ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଦୁଇ ବର୍ଷରେ ୧.୩୮ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଋଣ ନିଆଯାଇଛି, ଯାହାର ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ଉଚ୍ଚ ସୁଧ ହାରର ଖୋଲା ବଜାର ଋଣ। ବିତିୟ ନିଅଣ୍ଟ ୧.୭ ପ୍ରତିଶତରୁ ୩.୫ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକ ନିଅଣ୍ଟ ୧.୧ ପ୍ରତିଶତରୁ ୨.୯ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅନୁଦାନ ୧୮.୧୯ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ୨୦୨୬-୨୭ ବଜେଟର ମାତ୍ର ୨୮ ପ୍ରତିଶତ ଅଗଷ୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପଯୋଗ ହୋଇଛି। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବଜେଟରେ ୪୫୩ କୋଟି ଟଙ୍କା କଟାଯାଇଛି। ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିରେ ଓଡ଼ିଶା ନିରନ୍ତର ଭାବେ ଦେଶର ଶୀର୍ଷରେ ରହିଛି। ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ରୋଜଗାର କମୁଛି, ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ବଢ଼ୁଛି, ଜୀବନଧାରଣ କଷ୍ଟକର ହେଉଛି।
ପରୀକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ୨୬ଟି ବିଫଳତା ଓ କେଳେଙ୍କାରି ଘଟିଛି। ଯୁବପିଢ଼ିର ଭବିଷ୍ୟତ ଅନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସୁରକ୍ଷାରେ ମଧ୍ୟ ବିଫଳତା। ୧୮ ମାସରେ ୧୮୫ଟି ହାତୀ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ଏହା ପରିବେଶ ଓ ଜୈବ ବିବିଧତା ଉପରେ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଛି।
୨୮ଟି କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି। ଲୋକପ୍ରିୟ ନୁଆ-ଓ ଛାତ୍ରବୃତ୍ତି ଯୋଜନାକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଛି। ଏହା ଗରିବ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାର ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଇଛି। ଗତ ଦୁଇ ବର୍ଷରେ ୪୪୮ଜଣ ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ଏହା ରାଜ୍ୟରେ ରୋଜଗାର ଅଭାବ ଓ ଶ୍ରମିକ ସୁରକ୍ଷାର ଅଭାବକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି।
ଏହି ବିଫଳତା ଗୁଡିକ କେବଳ ତଥ୍ୟର ତାଲିକା ନୁହେଁ। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ସାଧାରଣ ମଣିଷର ଯନ୍ତ୍ରଣାର କାହାଣୀ। ଯେଉଁ ସରକାର କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ବେଳେ “ସବୁକିଛି ବଦଳିଯିବ” ବୋଲି କହିଥିଲା, ସେ ବରଂ ରାଜ୍ୟକୁ ଋଣ, ଅପରାଧ, ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଓ ବେକାରୀର ଜାଲରେ ବାନ୍ଧି ଦେଇଛି।
ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକମାନେ ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛନ୍ତି — ଏହି ସରକାର କାହା ପାଇଁ? ଖଣି କମ୍ପାନୀ ପାଇଁ? କେନ୍ଦ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଇଁ? ନା ନିଜ ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ? ୨୭ ମାସ ପରେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତର ମିଳୁନାହିଁ। କେବଳ ବିଫଳତାର ତାଲିକା ଲମ୍ବୁଛି। ରାଜ୍ୟର ଭବିଷ୍ୟତ ଅନ୍ଧକାରମୟ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଏହି ସରକାର ଯଦି ଏହି ପଥରେ ଚାଲିବ, ତେବେ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକମାନେ ଆଉ କେତେଦିନ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି ରହିବେ? ଓଡିଶା ବାସୀ ବିଚାର କରିବେ…
