ନିଷ୍ପକ୍ଷ (UNBIASED) ଏକ ମିଥ୍।
Media can only be fair
ମିଡିଆ ପକ୍ଷପାତ (Media Bias) ହେଉଛି ଏକ ବାସ୍ତବିକ୍ ଘଟଣା।
କୌଣସି ମିଡିଆ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରପେକ୍ଷ ନୁହେଁ। ଏହାକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଏକ ସରଳ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଦେଉଛି:
୧. ପକ୍ଷପାତର ପ୍ରକାର
• ରାଜନୈତିକ ପକ୍ଷପାତ: ଏକ ଦଳକୁ ଅଧିକ ସମର୍ଥନ କରିବା (ଯେମିତି କେତେକ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ମୋଦୀ/ବିଜେପି ପ୍ରତି ଅଧିକ ପଜିଟିଭ୍)।
• ଆର୍ଥିକ ପକ୍ଷପାତ: ମାଲିକଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ରକ୍ଷା କରିବା।
• ଆଇଡିଓଲୋଜିକାଲ୍ ପକ୍ଷପାତ: ଲିବରାଲ୍ ବା ରକ୍ଷଣଶୀଳ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀରୁ ଖବର ଦେଖାଇବା।
• ସିଲେକ୍ଟିଭ୍ ପକ୍ଷପାତ: କେତେକ ଖବର ବଡ଼ କରି କେତେକ ଲୁଚାଇବା।
୧. ଭାରତୀୟ ମିଡିଆର ବାସ୍ତବତା (୨୦୨୬)
• ପ୍ରୋ-ବିଜେପି ମିଡିଆ: ଅଧିକାଂଶ ମୁଖ୍ୟ ଟିଭି ଚ୍ୟାନେଲ୍ (Republic, Times Now, Aaj Tak, ABP News ଆଦି) ସରକାରୀ ଲାଇନ୍ ପ୍ରତି ଅଧିକ ସହାନୁଭୂତିଶୀଳ। ସମାଲୋଚନା କମ୍ ଏବଂ ଉନ୍ନୟନ ବେଶୀ ଦେଖାଯାଏ।
• ଆଣ୍ଟି-ବିଜେପି / ଲିବରାଲ୍ ମିଡିଆ: The Telegraph, The Hindu, Indian Express, NDTV ଆଦି ପ୍ରିଣ୍ଟ/କିଛି ଡିଜିଟାଲ୍ ମିଡିଆ ସରକାରର ସମାଲୋଚନା କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିରୋଧୀ ପକ୍ଷର ଭୁଲ୍ କମ୍ ଦେଖାନ୍ତି।
• ABP Group ଉଦାହରଣ: ଆପଣ ଠିକ୍ କହିଛନ୍ତି — The Telegraph ମୋଦୀ ବିରୋଧୀ ଲେଖା ଛାପେ, କିନ୍ତୁ ସମାନ ଗ୍ରୁପର ABP Ananda / ABP News ସରକାରଙ୍କୁ କମ୍ ସମାଲୋଚନା କରେ। ଏହା ମିଡିଆ ଗ୍ରୁପ୍ ର ଏକ ସାଧାରଣ ରଣନୀତି।
୧. ପକ୍ଷପାତ କେମିତି ଚିହ୍ନଟ କରିବେ?
• କେଉଁ ଖବର ବଡ଼ କରାଯାଉଛି ଏବଂ କେଉଁଟା ଲୁଚାଯାଉଛି?
• ଶୀର୍ଷକ ଏବଂ ଭାଷା କେତେ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ବା ସମର୍ଥକ?
• ଉଭୟ ପକ୍ଷର ମତ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି କି?
• ମାଲିକଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ସହିତ ଖବର ମେଳ ଖାଉଛି କି?
ଶେଷ ମତ:
ଆଜିର ମିଡିଆରେ ପକ୍ଷପାତ ଏକ ନିୟମ, ନିଷ୍ପକ୍ଷତା ଏକ ବିରଳ ବ୍ୟତିକ୍ରମ। ଏକ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ପାଠକ/ଦର୍ଶକ ଏକାଧିକ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରି ନିଜେ ସତ୍ୟ ଖୋଜିବା ଉଚିତ୍।
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପକ୍ଷପାତ ହେଉଛି — ଯେଉଁ ମିଡିଆ ନିଜକୁ ନିଷ୍ପକ୍ଷ କହେ, ସେ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକ ପକ୍ଷପାତି।
Grok.com
Leave a Reply