ଡ଼. B. R. Ambedkar ୨୫ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୯ ରେ ସମ୍ବିଧାନ ସଭାର ଶେଷ ଭାଷଣରେ ସତର୍କ କରିଥିଲେ—
“ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସରକାର” (Government by the People) ଠାରୁ ଲୋକେ କେବେ କେବେ “ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସରକାର” (Government for the People) କୁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରିପାରନ୍ତି।
ତାଙ୍କ ଅର୍ଥ ଥିଲା, ଲୋକତନ୍ତ୍ର କେବଳ ସୁବିଧା କିମ୍ବା କଲ୍ୟାଣ ଦେବା ନୁହେଁ; ଏହାର ମୂଳ ହେଉଛି ଜନସହଭାଗ, ଜବାବଦେହିତା ଓ ସଂସ୍ଥାଗତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ।
ସେ ଆଉ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ—
- ଜାତି, ଧର୍ମ ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟବାଦରୁ ସାବଧାନ ରହିବାକୁ,
- ବ୍ୟକ୍ତିପୂଜା (hero-worship) କୁ ଏଡ଼ିବାକୁ,
- ଏବଂ ସଂବିଧାନିକ ପଦ୍ଧତି ଛାଡ଼ି “ଅରାଜକତାର ବ୍ୟାକରଣ” (grammar of anarchy) ଅନୁସରଣ ନ କରିବାକୁ।
ଆଜିର ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରେ ଦେଖିଲେ, ଅମ୍ବେଦକରଙ୍କ ଏହି ସତର୍କବାଣୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୂରଦର୍ଶୀ ଓ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ଲୋକତନ୍ତ୍ର କେବଳ ନିର୍ବାଚନ ନୁହେଁ; ସମାନତା, ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ଭ୍ରାତୃତ୍ୱକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ମଧ୍ୟ ତାହାର ମୂଳ ଆଧାର।
Leave a Reply