ଆଜି ଜୟନ୍ତୀ // “ଶ୍ରେଣୀହୀନ ସମାଜ ଗଠନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସମାଜକୁ ଜାତିହୀନ କରିବାକୁ ହେବ।” ସମାଜବାଦ ବିନା ଦଳିତ ଓ ଶ୍ରମିକ ଶ୍ରେଣୀର ଆର୍ଥିକ ମୁକ୍ତି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ

Spread the love

 ୧୪ ଏପ୍ରିଲ
ଡଃ. ଭୀମରାଓ ଆମ୍ବେଦକର ଜୟନ୍ତୀ

ଜନ୍ମ: ୧୪ ଏପ୍ରିଲ ୧୮୯୧
ମୃତ୍ୟୁ: ୦୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୫୬

ଜୀବନୀ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ

ଡଃ. ଭୀମରାଓ ଆମ୍ବେଦକର ୧୪ ଏପ୍ରିଲ ୧୮୯୧ ମସିହାରେ ମହୁ (Madhya Pradesh) ଠାରେ ସୁବେଦାର ରାମଜୀ ଶକପାଲ ଏବଂ ଭୀମାବାଇଙ୍କ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ସନ୍ତାନ ଭାବରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱରେ ପ୍ରଖର ସ୍ମୃତିଶକ୍ତି, ବୁଦ୍ଧିମତା, ଦୃଢ଼ତା, ସଚ୍ଚୋଟତା, ସତ୍ୟବାଦିତା ଏବଂ ନିୟମିତତାର ଏକ ଅପୂର୍ବ ସମନ୍ୱୟ ଥିଲା। ତାଙ୍କର ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରତିଭା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁକରଣୀୟ।

ସେ ଏକାଧାରରେ ଜଣେ ମନୀଷୀ, ଯୋଦ୍ଧା, ନାୟକ, ବିଦ୍ୱାନ, ଦାର୍ଶନିକ, ବୈଜ୍ଞାନିକ, ସମାଜସେବୀ ଏବଂ ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ। ସେ ଜଣେ ଅନନ୍ୟ କୋଟିର ନେତା ଥିଲେ, ଯିଏ ନିଜର ସମଗ୍ର ଜୀବନ ଭାରତର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଦେଇଥିଲେ। ଭାରତର ଦଳିତମାନଙ୍କୁ ସାମାଜିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ଅଭିଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବା ହିଁ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ମୁଖ୍ୟ ସଙ୍କଳ୍ପ ଥିଲା।

ଶିକ୍ଷା ଓ ସଂଘର୍ଷ

ସଂଯୋଗବଶତଃ, ସାତାରା ଗ୍ରାମର ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିକ୍ଷକ ଭୀମରାଓଙ୍କୁ ବହୁତ ଭଲ ପାଉଥିଲେ। ସେ ଅତ୍ୟାଚାର ଓ ଲାଞ୍ଛନାର ଖରାରେ ଭୀମଙ୍କ ପାଇଁ ଶୀତଳ ଛାୟା ସଦୃଶ ଥିଲେ। ବାବାସାହେବ କହିଥିଲେ –

“ଶ୍ରେଣୀହୀନ ସମାଜ ଗଠନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସମାଜକୁ ଜାତିହୀନ କରିବାକୁ ହେବ।” ସମାଜବାଦ ବିନା ଦଳିତ ଓ ଶ୍ରମିକ ଶ୍ରେଣୀର ଆର୍ଥିକ ମୁକ୍ତି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

ବରୋଦାର ମହାରାଜା ସୟାଜୀରାଓ ଗାୟକୱାଡ଼, ଭୀମରାଓଙ୍କ ମେଧାଶକ୍ତିକୁ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ବୃତ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରି ୧୯୧୩ ମସିହାରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଦେଶ ପଠାଇଥିଲେ। ଆମେରିକାର କଲମ୍ବିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ, ସମାଜଶାସ୍ତ୍ର, ମାନବ ବିଜ୍ଞାନ, ଦର୍ଶନ ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତିର ଗଭୀର ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ।

ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ଓ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ

ଡଃ. ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କୁ ସର୍ବସମ୍ମତି କ୍ରମେ ସମ୍ବିଧାନ ସଭାର ଚିଠା କମିଟି (Drafting Committee) ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା। ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୯ରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ସମ୍ବିଧାନ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା।

ତାଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ସାମାଜିକ ଅସମାନତା ଦୂର କରି ଦଳିତମାନଙ୍କୁ ମାନବାଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିବା। ସେ ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଥିଲେ ଯେ, ଆମ ରାଜନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାନତା ରହିବ କିନ୍ତୁ ସାମାଜିକ ଓ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅସମାନତା ରହିବ; ଆମକୁ ଏହି ବିରୋଧାଭାସକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ହେବ।

ରାଷ୍ଟ୍ରଭକ୍ତି ଓ ଗଣତନ୍ତ୍ର

ଗଣତନ୍ତ୍ର ବାବାସାହେବଙ୍କ ସ୍ୱଭାବରେ ରହିଥିଲା। ସେ କହୁଥିଲେ ଯେ ଭାରତର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ବାହାରୁ ଆସିନାହିଁ; ସଂସଦୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାରତ ପାଇଁ ନୂଆ ନୁହେଁ। ସେ ସମ୍ବିଧାନ ସଭାରେ ଏକ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପିଲ କରିଥିଲେ ଯେ- “ଅନେକ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ମିଳିଥିବା ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ଆମକୁ ରକ୍ତର ଶେଷ ବିନ୍ଦୁ ଦେଇ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ହେବ।” ସେ ସବୁବେଳେ କହୁଥିଲେ ଯେ ଆମେ ଭାରତୀୟମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପୃଷ୍ଠଭୂମିର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସବୁକିଛି ଉପରେ ଦେଶହିତକୁ ରଖିବା ଉଚିତ।

ମୃତ୍ୟୁ ଓ ସମ୍ମାନ

ଡଃ. ଆମ୍ବେଦକର ମଧୁମେହ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ। ୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୫୬ରେ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ବାସଭବନରେ ଶୋଇଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ‘ଭାରତ ରତ୍ନ’ ରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା।