‘ନିଆଁଖୁଣ୍ଟା’ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଓ ସମ୍ପାଦକ ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର ନିଆଁଖୁଣ୍ଟାକୁ ୨୭ ବର୍ଷ ଅର୍ଥାତ ୧୯୬୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜା ମହାରାଜାଙ୍କ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତାରେ ଚଳାଇଥଲେ।
ଏହି ସମୟରେ ସେ ଆକ୍ରମଣ, ମାଡ଼, ମାନହାନି ମାମଲା ଭଳି ପ୍ରତିକୂଳତାର ମଧ୍ୟ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ।
ତାଙ୍କ ଜୀବନ ସାଧାରଣ ଓ ତ୍ୟାଗପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଏବଂ ପରେ ୧୯୪୨ ମସିହାରୁ କଟକରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା।
ପ୍ରକାଶନ ଶୈଳୀ ଓ ମୂଲ୍ୟ: ଏହା ଏକ ସାପ୍ତାହିକ ପତ୍ରିକା ଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବସ୍ଥାରେ ମୂଲ୍ୟ ମାତ୍ର ୧ ପଇସା ଥିଲା।
ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ: ସମାଜର ଦୁର୍ନୀତି, ଅନୀତି, କ୍ଷମତଲୋଭୀ ରାଜନେତା ଏବଂ ଅନୈତିକତା ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା।
ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର ଏହାକୁ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ନିଜେ ଏକାକୀ ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ କାଗଜ ଅଭାବ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏହା କିଛି ସମୟ ବନ୍ଦ ରହିଥିଲା। ଗୋଦାବରୀଶଙ୍କ ଦେହାବସାନ ପରେ ଏହା କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ଏବଂ ଭବାନୀ ଶଙ୍କର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥିଲା। ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସାମ୍ବାଦିକତା ଜଗତରେ ଏହି ପତ୍ରିକାର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଜନ୍ମ ଓ ବଂଶ ପରିଚୟ
ଜନ୍ମ ତାରିଖ: ୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୯୮
ଜନ୍ମସ୍ଥାନ: ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ବାଣପୁର ନିକଟସ୍ଥ କୁମାରଙ୍ଗ ଶାସନ।
୨. ଶିକ୍ଷା ଓ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ସେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ଏବଂ ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଭଳି ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ସେ ଦେଶସେବା, ଜାତୀୟତାବାଦ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ପାଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ କଟକର ରେଭେନ୍ସା କଲେଜରୁ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ।
୧୯୩୮ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜନୈତିକ ହାସ୍ୟବ୍ୟଙ୍ଗ ପତ୍ରିକା ‘ନିଆଁଖୁଣ୍ଟା’ ପ୍ରକାଶ କରି ଓଡ଼ିଆ ସାମ୍ବାଦିକତା ଜଗତରେ ଏକ ନୂଆ ବିପ୍ଳବ ଆଣିଥିଲେ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ‘ଟୁଆଁଟୁଇଁ’ (୧୯୫୭) ନାମକ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପତ୍ରିକା ମଧ୍ୟ ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିଲେ।
୪. ପ୍ରମୁଖ ସାହିତ୍ୟିକ କୃତି
ସେ ଏକାଧାରରେ କବି, ଗାଳ୍ପିକ, ଔପନ୍ୟାସିକ ଏବଂ ବ୍ୟଙ୍ଗକାର ଥିଲେ:
କବିତା ସଙ୍କଳନ: ‘କଣ୍ଟା ଓ ଫୁଲ’, ‘ଉଠ କଙ୍କାଳ’ ଏବଂ ‘ବଙ୍କା ଓ ସିଧା’।
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗଳ୍ପ: ‘ମାଗୁଣିର ଶଗଡ଼’ ଏବଂ ‘ନୀଳ ମାଷ୍ଟରାଣୀ’ (ଏହି ଦୁଇଟି ଗଳ୍ପ ଉପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି)।
ଉପନ୍ୟାସ: ‘ରାଜଦ୍ରୋହୀ’ ଓ ‘ବିଦ୍ରୋହ’।
୫. ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ଅନେକ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ:
ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର: ‘କଣ୍ଟା ଓ ଫୁଲ’ (୧୯NT୫୯) ଏବଂ ‘ଉଠ କଙ୍କାଳ’ (୧୯୬୨) ପାଇଁ।
କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର: ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟଙ୍ଗ କବିତା ସଙ୍କଳନ ‘ବଙ୍କା ଓ ସିଧା’ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ ମିଳିଥିଲା।
୬. ଜୀବନର ଅବସାନ
ଏହି ମହାନ ସାରସ୍ୱତ ସାଧକ ତଥା ନିର୍ଭୀକ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କର ୨୫ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା।
