ରାଜସ୍ଥାନର ଅଲୱାର ଜିଲ୍ଲା ରାଜଗଢ଼ ତହସିଲ ଅନ୍ତର୍ଗତ ମାଚାଢ଼ୀ (Machari) ଗ୍ରାମରେ ‘ରାଣୀ ଙ୍କ କୁଅ’ (Rani Ka Kuan) ଅବସ୍ଥିତ, ଯାହା ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଐତିହାସିକ କୀର୍ତ୍ତିସ୍ତମ୍ଭ । ଏହାକୁ ପ୍ରାୟ ୧୩୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଐତିହାସିକଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ରାଜା ଈଶ୍ୱର ସେନଙ୍କ ପତ୍ନୀ ରାଣୀ ଚମ୍ପାବତୀ (ବା ଚମ୍ପା ଦେବୀ) ନିଜ ପାଇଁ ଏହି କୁଅର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ ।
ଏହି କୁଅର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରହସ୍ୟ ହେଉଛି ଏହାର ଗୁପ୍ତ ସୁଢ଼ଙ୍ଗ । କୁଅଠାରୁ କିଛି ଦୂରରେ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ‘ମାଚାଢ଼ୀ ଦୁର୍ଗ’ (କିଲା) ରହିଛି । ସେହି କିଲାରୁ ଏହି କୁଅ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଗୁପ୍ତ ସୁଢ଼ଙ୍ଗ ସଂଯୋଗ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଦେଇ ରାଣୀ କାହାରି ନଜରରେ ନଆସି ସିଧାସଳଖ କୁଅକୁ ସ୍ନାନ କରିବା ପାଇଁ ଆସୁଥିଲେ ।
ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏବେ ଏହି ସୁଢ଼ଙ୍ଗକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛନ୍ତି ।
ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳା: ଏହି କୁଅଟି ପ୍ରାୟ ୭ ମହଲା ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ଏହାର ଗଭୀରତା ୧୦୦ ରୁ ୧୨୦ ଫୁଟ୍ । କୁଅ ଭିତରେ ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ପୋଷାକ ବଦଳାଇବା ଓ ବିଶ୍ରାମ ନେବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କୋଠରୀ ବା ‘ତିବାରେ’ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି । କୁଅର ମଝିଭାଗରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପଥର ନିର୍ମିତ ଛତ୍ରୀ (ପାଭିଲିଅନ) ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।
ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ: କୁଅ ଭିତରେ ଭଗବାନ ଶିବ ଏବଂ ହନୁମାନଙ୍କର ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି ।
ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଏହା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିବା ପରେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଐତିହ୍ୟର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଛି ।
