ସମୁଦ୍ର ମଝିରେ ବଡ଼ ବିପତ୍ତିକୁ ଟାଳିଲା ଭାରତୀୟ ନୌସେନା: ଏକ ସାହସିକ କାହାଣୀ
ଭାରତୀୟ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ନିଜର ଦକ୍ଷତା ଓ ସାହସିକତା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ସମ୍ପ୍ରତି ଏହାର ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ ଓମାନ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ନୌସେନାର ବୀର ଯବାନମାନେ ନିଜ ଜୀବନକୁ ବାଜି ଲଗାଇ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ସାମୁଦ୍ରିକ ବିପତ୍ତିକୁ ଟାଳିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଘଟଣାଟି କ’ଣ ଥିଲା?
ୟୁଏଇ (UAE) ର ଫୁଜେରାରୁ ଭାରତର କୋଚି ଅଭିମୁଖେ ଆସୁଥିଲା ଏକ ବିଶାଳ ଅଶୋଧିତ ତେଲ ଟାଙ୍କର (Crude Oil Tanker), ଯାହାର ନାମ ଥିଲା ‘ଏମଟି ଅଲିମ୍ପିକ ଲାଇଫ୍’ (MT Olympic Life) । ଏହି ଜାହାଜଟି ମାର୍ଶଲ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡସର ପତାକା ଅଧୀନରେ ଚାଲୁଥିଲା। ଓମାନ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ହଠାତ୍ ଜାହାଜର ବାହ୍ୟ ଅଂଶ (Hull) ରେ ଏକ ମିସାଇଲ୍ ଆସି ମାଡ଼ ହୋଇଥିଲା।
ମିସାଇଲ୍ଟି ଜାହାଜର ବାହ୍ୟ ପ୍ରାଚୀରକୁ ଭେଦ କରି ଭିତର ସମସ୍ତ କମ୍ପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ଦେଇ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ ଶହ ଶହ ଟନ୍ ଜ୍ୱଳନଶୀଳ ତେଲ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇ ରହିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସଂବେଦନଶୀଳ କଥା ହେଉଛି, ମିସାଇଲ୍ଟି ତେଲ ଟାଙ୍କି ଭିତରେ ଫସି ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇନଥିଲା। ଏକ ସାଧାରଣ ସ୍ପାର୍କ ବା ସାମାନ୍ୟ ଭୁଲ୍ ମଧႈ ସେହି ଜାହାଜ ସହ ସମଗ୍ର ସାମୁଦ୍ରିକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଥିଲା।
ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଦ୍ରୁତ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ମିଶନ
ଜାହାଜରେ ଏକ ଜୀବନ୍ତ ଅଣ-ବିସ୍ଫୋରିତ ମିସାଇଲ୍ (Unexploded Warhead) ଥିବା ଖବର ପାଇବା ମାତ୍ରେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଆକ୍ସନ ମୋଡ୍କୁ ଆସିଥିଲା। ସଦର୍ନ ନେଭାଲ କମାଣ୍ଡର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଏକ୍ସପ୍ଲୋସିଭ୍ ଅର୍ଡିନାନ୍ସ ଡିସପୋଜାଲ (EOD) ଟିମ୍ କୁ ତୁରନ୍ତ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ଏହି ବିପଜ୍ଜନକ ଅପରେସନ୍କୁ ଅତି ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଶେଷ କରାଯାଇଥିଲା:
- ସଠିକ୍ ସ୍ଥିତି ନିରୂପଣ: ପ୍ରଥମେ ନୌସେନା ଦଳ ଜାହାଜ ଭିତରେ ମିସାଇଲ୍ର ସଠିକ୍ ଅବସ୍ଥିତି ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ।
- ବିସ୍ଫୋରକ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିବା: ଆଧୁନିକ ଉପକରଣ ସାହାଯ୍ୟରେ ମିସାଇଲ୍ର ଡେଟୋନେସନ୍ ମେକାନିଜମ୍ (Detonation Mechanism) କୁ ସଫଳତାର ସହ ଡିସେବଲ୍ ବା ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବିସ୍ଫୋରଣର ଆଶଙ୍କା ଦୂର ହୋଇଥିଲା।
- ସୁରକ୍ଷିତ ଉଦ୍ଧାର: ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାବଧାନତାର ସହ ସେହି ମିସାଇଲ୍ ଅଂଶକୁ ତେଲ ଟାଙ୍କି ଭିତରୁ ବାହାରକୁ ବାହାର କରାଯାଇଥିଲା।
ଏହି ଅପରେସନ୍ କାହିଁକି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର?
ଏହି ସମଗ୍ର ଘଟଣାରେ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ‘ଏମଟି ଅଲିମ୍ପିକ ଲାଇଫ୍’ କୌଣସି ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ନଥିଲା କିମ୍ବା ଏଥିରେ କୌଣସି ଭାରତୀୟ କ୍ରୁ-ମେମ୍ବର ମଧ୍ୟ ନଥିଲେ। ତଥାପି, ମାନବିକତା ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଆଖିରେ ରଖି ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଏହି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ବିନା କୌଣସି କ୍ଷତି ବା ମୃତାହତରେ ଏହି ବଡ଼ ବିପତ୍ତିକୁ ଏଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇପାରିଥିଲା।
ଉପସଂହାର
ଏହି ଅପରେସନ୍ ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି ଯେ ଆଧୁନିକ ନୌସେନା କେବଳ ଯୁଦ୍ଧ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମୁଦ୍ର ମଝିରେ ଆସୁଥିବା ବଡ଼ ବିପର୍ଯ୍ୟୟରୁ ସଂସାରକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସଦା ସର୍ବଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିଥାଏ। ଭାରତୀୟ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ (Indian Ocean Region) ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବାରେ ଭାରତ ଯେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି, ଏହି ସଫଳ ମିଶନ ତାହାର ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଦର୍ଶନ। ଏହି ସାହସିକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉଛି।
Leave a Reply