ଖନା ବଚନ: ଭାଗ – ୩ (ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଜୀବନଶୈଳୀ)
୮୧. “ସକାଳେ ଶୋଇବ ସକାଳେ ଉଠିବ, ତାହାର କେବେହେଁ ବଇଦ ନଥିବ।”
ଅର୍ଥ: ଯିଏ ରାତିରେ ଶୀଘ୍ର ଶୋଇ ସକାଳୁ ଶୀଘ୍ର ଉଠେ, ସେ ସବୁବେଳେ ନିରୋଗ ରହେ। ତାକୁ ଡାକ୍ତର ବା ବୈଦ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ।
୮୨. “ଖାଲି ପେଟେ ଜଳ, ଭରା ପେଟେ ଫଳ।”
ଅର୍ଥ: ସକାଳୁ ଖାଲି ପେଟରେ ପାଣି ପିଇବା ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇସାରିବା ପରେ ଫଳ ଖାଇବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହିତକର।
୮୩. “ଚୈତ୍ରେ ଗୁଡ଼, ବୈଶାଖେ ତେଲ, ଯେ ଖାଏ ତାର ରସାତଳ।”
ଅର୍ଥ: ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଗୁଡ଼ ଏବଂ ବୈଶାଖ ମାସରେ ଅଧିକ ତେଲିଆ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ଶରୀର ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ହୁଏ।
୮୪. “ମାଘେ ମୂଳା, ଚୈତ୍ରେ ଶାଗ, ରୋଗ ବଢ଼ଇ ଭାଗ ଭାଗ।”
ଅର୍ଥ: ମାଘ ମାସରେ ମୂଳା ଏବଂ ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଅଧିକ ଶାଗ ଖାଇଲେ ପେଟ ରୋଗ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ।
୮୫. “ଶୋଇବା ବେଳେ ମୁଣ୍ଡ ଦକ୍ଷିଣେ, ସୁଖେ ରହିବ ପ୍ରତିକ୍ଷଣେ।”
ଅର୍ଥ: ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁଣ୍ଡ କରି ଶୋଇବା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରେ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ଠିକ୍ ରହେ ଓ ଭଲ ନିଦ ହୁଏ।
୮୬. “ଖାଇ ସାରି ଯେବେ ଗଡ଼ଇ କାତି, ତାହାର କେବେ ନ ହୁଏ ବ୍ୟାଧି।”
ଅର୍ଥ: ଦ୍ୱିପ୍ରହର ଖାଦ୍ୟ ପରେ କିଛି ସମୟ ବାମ ପଟକୁ ମାଡ଼ି ଶୋଇଲେ (ବାମାବର୍ତ୍ତ ଶୟନ) ହଜମ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭଲ ହୁଏ।
୮୭. “ଦୁଇ ଓଳି ଖାଇ ଦୁଇ ଓଳି ଶୌଚ, ସେହି ନରର ନାହିଁ ଶୋଚ।”
ଅର୍ଥ: ନିୟମିତ ଦୁଇ ଓଳି ପରିଷ୍କାର ଭାବେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଓ ପେଟ ସଫା ରଖୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସୁସ୍ଥ ରହେ।
୮୮. “ଅଳ୍ପ ଆହାରେ ବହୁତ ସୁଖ, ବେଶି ଖାଇଲେ ବଢ଼ଇ ଦୁଃଖ।”
ଅର୍ଥ: ପେଟ ପୁରା ନ ଖାଇ ଟିକେ ଭୋକ ରଖି ଖାଇଲେ ଶରୀର ହାଲୁକା ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ରହେ।
୮୯. “ପାଣି ପିଇବୁ ଛାଣି, କଥା କହିବୁ ଜାଣି।”
ଅର୍ଥ: ସବୁବେଳେ ପରିଷ୍କାର ପାଣି ପିଇବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ କଥା କହିବା ପୂର୍ବରୁ ଚିନ୍ତା କରି କହିବା ଉଚିତ୍।
୯୦. “ମୂଳା ଖାଇବୁ ବାଳୁତ କାଳେ, ବୁଢ଼ା ହେଲେ ସେ ଯମର ଶାଳେ।”
ଅର୍ଥ: ପିଲାଦିନେ ମୂଳା ଖାଇବା ଭଲ, କିନ୍ତୁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ମୂଳା ଖାଇଲେ ବାୟୁ ଦୋଷ ବଢ଼ି କଷ୍ଟ ହୁଏ।
୯୧. “କଖାରୁ ଫୁଲ ଖାଇବୁ ଯେତେ, ବୁଦ୍ଧି ବଢ଼ିବ ତୋର ସେତେ।”
ଅର୍ଥ: କଖାରୁ ଫୁଲ ଏକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଖାଦ୍ୟ, ଯାହା ମସ୍ତିଷ୍କ ପାଇଁ ଲାଭଦାୟକ।
୯୨. “ରାତିରେ ଦହି, ସର୍ପର ମୁହିଁ।”
ଅର୍ଥ: ରାତିରେ ଦହି ଖାଇବା ବିଷ ସମାନ, କାରଣ ଏହା କଫ ବଢ଼ାଏ।
୯୩. “ଖାଇ ସାରି ପାଣି ପିଇଲେ ବିଷ, ଘଣ୍ଟାଏ ପରେ ପିଇଲେ ପୋଷ।”
ଅର୍ଥ: ଖାଇବା ପରେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପାଣି ପିଇବା ଅନୁଚିତ୍, ଏହା ହଜମରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ।
୯୪. “ଦାନ୍ତ ଘଷିବୁ ନିମ କାଠିରେ, ରୋଗ ନ ରହିବ ମାଢ଼ିରେ।”
ଅର୍ଥ: ନିମ ଦାନ୍ତକାଠି ବ୍ୟବହାର କଲେ ଦାନ୍ତ ଓ ମାଢ଼ି ସୁସ୍ଥ ରହେ।
୯୫. “ଗାଧୋଇ ସାରି ଖାଇବା ଭଲ, ଖାଇ ସାରି ଗାଧୋଇଲେ ଗୋଳ।”
ଅର୍ଥ: ଗାଧୋଇବା ପରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍। ଖାଇବା ପରେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଗାଧୋଇଲେ ପାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଖରାପ ହୁଏ।
୯୬. “ଉତ୍ତର ଦୁଆରୀ ଘର, ତା’ର ସମ୍ପତ୍ତି ନିରନ୍ତର।”
ଅର୍ଥ: ଯେଉଁ ଘରର ଦ୍ୱାର ଉତ୍ତରକୁ ଥାଏ, ସେଠାରେ ବାୟୁ ଚଳାଚଳ ଭଲ ହୁଏ ଓ ସୁଖ-ଶାନ୍ତି ରହେ।
୯୭. “ପଶ୍ଚିମ ଦୁଆରୀ ବାୟୁ ବହେ, ତା’ର ଶରୀର ରୋଗ ସହେ।”
ଅର୍ଥ: ପଶ୍ଚିମ ମୁଖା ଘରେ ବେଶି ଗରମ ପବନ ପଶୁଥିବାରୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ।
୯୮. “ଘର କତିରେ ନିମ ଗଛ, ରୋଗ ଯମକୁ ଦିଏ ପଛ।”
ଅର୍ଥ: ଘର ପାଖରେ ନିମ ଗଛ ରହିଲେ ପବନ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ ଓ ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣ କମିଥାଏ।
୯୯. “ଧନିଆ ପତ୍ରେ ପିତ୍ତ ନାଶ, ଶରୀର ହୁଏ ବେଶ ପ୍ରକାଶ।”
ଅର୍ଥ: ଖାଦ୍ୟରେ ଧନିଆ ପତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ ପିତ୍ତ ଦୋଷ ଦୂର ହୁଏ।
୧୦୦. “ଅଦା ଲୁଣ ଖାଅ ସକାଳେ, କଣ୍ଠ ଶୁଦ୍ଧ ହେବ ପ୍ରତିପାଳେ।”
ଅର୍ଥ: ସକାଳୁ ଟିକେ ଅଦା ଓ ଲୁଣ ଖାଇଲେ ଗଳା ସଫା ରହେ ଓ ହଜମ ଭଲ ହୁଏ।
୧୦୧. “ଚଣା ଖାଇବୁ ଯେବେ ରାତି, ବଳ ବଢ଼ିବ ହାତୀ ଜ୍ୟୋତି।”
ଅର୍ଥ: ବୁଟ ବା ଚଣା ଖାଇବା ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରେ।
୧୦୨. “ବୁଢ଼ା ବେଳେ ଖୁଦ ଖାଇବୁ, ବହୁତ ଦିନ ବଞ୍ଚି ରହିବୁ।”
ଅର୍ଥ: ବୟସ ବଢ଼ିଲେ ହାଲୁକା ଓ ସହଜରେ ହଜମ ହେଉଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍।
୧୦୩. “ଲେମ୍ବୁ ରସେ ରକ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ, ଜାଣିଥା ଏହା ପରମ ସିଦ୍ଧ।”
ଅର୍ଥ: ଲେମ୍ବୁ ପାଣି ପିଇଲେ ରକ୍ତ ପରିଷ୍କାର ହୁଏ।
୧୦୪. “ଅଧିକ ରାଗେ ଆଖି ନାଶ, ଏହା ଜାଣୁଥାଅ ବିଦ୍ୱାନ ପାଶ।”
ଅର୍ଥ: ଅତ୍ୟଧିକ ରାଗିଲେ କିମ୍ବା ବେଶି ରାଗ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ଉପରେ କୁପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ।
୧୦୫. “ମାଡ଼ି ଶୋଇବୁ ବାମ କତି, ହଜମ ହେବ ଖାଇଥିବା ରୁଟି।”
ଅର୍ଥ: ବାମ ପଟକୁ ମାଡ଼ି ଶୋଇବା ଦ୍ୱାରା ହଜମ ଭଲ ହୁଏ।
୧୦୬. “ବର୍ଷା କାଳେ ତେନ୍ତୁଳି ଖାଇଲେ, ବାତ ବେମାରୀ ମାଡ଼ି ଆସିଲେ।”
ଅର୍ଥ: ବର୍ଷା ଦିନେ ଅଧିକ ଖଟା ବା ତେନ୍ତୁଳି ଖାଇଲେ ଗଣ୍ଠି ବାତ ବା ପେନ୍ ବଢ଼ିଥାଏ।
୧୦୭. “ପେଟେ ପାଣି ମୁଣ୍ଡେ ତେଲ, ବଇଦ ସଙ୍ଗେ ନାହିଁ ଖେଳ।”
ଅର୍ଥ: ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପାଣି ପିଇବା ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ତେଲ ଲଗାଇ ମୁଣ୍ଡ ଥଣ୍ଡା ରଖିଲେ ରୋଗ ହୁଏ ନାହିଁ।
୧୦୮. “ହସି ହସି ଖାଅ ଭାତ, କେବେ ନ ହେବ ଜ୍ୱର ବାତ।”
ଅର୍ଥ: ଖୁସି ମନରେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ତାହା ଶରୀରକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଲାଗେ।
୧୦୯. “ଶୀତେ ଉଷୁମ ଜଳେ ସ୍ନାନ, କାଶ କଫର ନାହିଁ ଚିହ୍ନ।”
ଅର୍ଥ: ଶୀତ ଦିନେ ହାଲୁକା ଉଷୁମ ପାଣିରେ ଗାଧୋଇଲେ ଥଣ୍ଡା ଓ କଫରୁ ରକ୍ଷା ମିଳେ।
୧୧୦. “ରାତିରେ ଅନ୍ଧାରେ ନ ଖାଇବୁ, ପୋକ ଜୋକ କାହିଁ ପାଇବୁ।”
ଅର୍ଥ: ଅନ୍ଧାରରେ ବା ବିନା ଆଲୁଅରେ ଖାଇଲେ ଅପରିଷ୍କାର ଜିନିଷ ପେଟକୁ ଯିବାର ଭୟ ଥାଏ।
୧୧୧. “ଅଳ୍ପ ପାଣିରେ ଗାଧୋଇବୁ ଯେବେ, ଚର୍ମ ରୋଗ ନ ହେବ କେବେ।”
ଅର୍ଥ: ପରିଷ୍କାର ପାଣିରେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଶରୀର ମଳି ଧୋଇ ଗାଧୋଇଲେ ଚର୍ମ ରୋଗ ହୁଏ ନାହିଁ।
୧୧୨. “ବହୁତ କଥା କହିଲେ କ୍ଷୟ, ଆୟୁଷ ହୁଏ ପରାଜୟ।”
ଅର୍ଥ: ଅତ୍ୟଧିକ ବାଚାଳ ହେଲେ ମାନସିକ ଶକ୍ତି କ୍ଷୟ ହୁଏ।
୧୧୩. “ନିୟମିତ ଚାଲିବୁ ବାଟ, ଫୁଟି ରହିବ ତୋର ହାଟ।”
ଅର୍ଥ: ଦୈନିକ ଚାଲିବା ବା ବ୍ୟାୟାମ କଲେ ଶରୀର ସବୁବେଳେ ସକ୍ରିୟ ରହେ।
୧୧୪. “ପିତ୍ତ ବଢ଼ିଲେ ପିଅ ଲହୁଣୀ, ଦେହ ହେବ କାଞ୍ଚନ ମଣି।”
ଅର୍ଥ: ପିତ୍ତ ଦୋଷ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଘୋଳଦହି ବା ଲହୁଣୀ ଉତ୍ତମ।
୧୧୫. “ମୁଣ୍ଡରେ ଛତା ପାଦରେ ଜୋତା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି ମୂଳ କଥା।”
ଅର୍ଥ: ଖରା ବର୍ଷାରୁ ମୁଣ୍ଡକୁ ଓ କଣ୍ଟା ପଥରରୁ ପାଦକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଜରୁରୀ।
୧୧୬. “ବଡ଼ ପାଟିରେ ନ ହସିବୁ, ଦମ୍ଭ ସବୁବେଳେ ରଖିବୁ।”
ଅର୍ଥ: ସଞ୍ଜମତା ହିଁ ଜୀବନର ଅସଲ ବଳ।
୧୧୭. “ପର ନିନ୍ଦା କଲେ ନିଜର କ୍ଷୟ।”
ଅର୍ଥ: ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ନକାରାତ୍ମକ କଥାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ୍।
୧୧୮. “ଘରୁ ବାହାରିଲେ ଖାଇ ପାଣି, ବିପଦ ନଥିବ ଜାଣି ଜାଣି।”
ଅର୍ଥ: ଖାଲି ପେଟରେ ବା ଶୋଷରେ ଘରୁ ବାହାରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
୧୧୯. “ମା’ କ୍ଷୀର ପିଇ ବଢ଼େ ଶିଶୁ, ତା’ଠୁ ବଳୁଆ ନାହିଁ ପଶୁ।”
ଅର୍ଥ: ଶିଶୁ ପାଇଁ ମା’ କ୍ଷୀର ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୋଷଣ।
୧୨୦. “ସନ୍ତୋଷ ମନେ ଶାନ୍ତି ପାଏ, ଦୁଃଖ କଷ୍ଟ ସବୁ ଦୂରେ ଯାଏ।”
ଅର୍ଥ: ମାନସିକ ସନ୍ତୋଷ ହିଁ ସୁସ୍ଥ ରହିବାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଔଷଧ।
ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ଖନା ବଚନ//ସକାଳେ ଶୋଇବ ସକାଳେ ଉଠିବ, ତାହାର କେବେହେଁ ବଇଦ ନଥିବ।ଖାଲି ପେଟେ ଜଳ, ଭରା ପେଟେ ଫଳ, ଚୈତ୍ରେ ଗୁଡ଼, ବୈଶାଖେ ତେଲ, ଯେ ଖାଏ ତାର ରସାତଳ..
















Leave a Reply