ରାମାୟଣରେ, ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ବନକୁ ଯିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଥିଲେ ଦାସୀ ମନ୍ଥରା। ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରାମାୟଣରେ ମଧ୍ୟ ମନ୍ଥରାଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ମନ୍ଥରା କିଏ ଥିଲେ, ଯିଏ ଜଣେ ଦାସୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଅଯୋଧ୍ୟାର ରାଜାଙ୍କ ସମଗ୍ର ପରିବାରର କାହାଣୀ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିଲେ? ଏସବୁ ସତ୍ତ୍ୱେ, ସେ କାହିଁକି ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଥିଲେ ଏବଂ ରାଣୀ କୈକେୟୀଙ୍କ ସହିତ ରହିବାର କାରଣ କ’ଣ ଥିଲା? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହା ବିଷୟରେ
କୈକେୟୀ ସମ୍ରାଟ ଅଶ୍ୱପତିଙ୍କ କନ୍ୟା ଥିଲେ। କୈକେୟୀ ଜଣେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ, ଗୁଣବତୀ ଏବଂ ସାହସୀ ମହିଳା ଥିଲେ। ସେଥିପାଇଁ ସେ ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ ତିନି ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। କୁହାଯାଏ ଯେ ଯେତେବେଳେ କୈକେୟୀଙ୍କ ବିବାହ ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଦାସୀ ମନ୍ଥରା ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ ଘରୁ ତାଙ୍କ ସହିତ ଆସିଥିଲେ। କୈକେୟୀ ମନ୍ଥରାକୁ କାହିଁକି ନିଜ ସହିତ ଆଣିଥିଲେ ଏବଂ ସେ କିଏ ଥିଲେ
ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା।
ଏକ କାହାଣୀ ଅନୁସାରେ, ରାଜା ଅଶ୍ୱପତିଙ୍କର ବୃହଦଶ୍ୱ ନାମକ ଜଣେ ଭାଇ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ରେଖା ନାମରେ ଏକ ଝିଅ ଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆଖି ବଡ଼ ଥିଲା। କୈକେୟୀ ଏବଂ ରେଖା ପିଲାଦିନରୁ ବହୁତ ଭଲ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ। ରାଜକୁମାରୀ ହେବା ସହିତ, ସେ ବହୁତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ବାଲ୍ୟକାଳରେ ସେ ଏକ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ଥିଲେ ଯାହା ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କ ସମଗ୍ର ଶରୀର ଝାଳରେ ଭିଜିଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସେ ଶୋଷରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ଗୋଟିଏ ଦିନ, ଯେତେବେଳେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୃଷାର୍ତ୍ତ ଥିଲେ, ସେ କଞ୍ଚାଲଙ୍କା, ଚିନି ମିଠା ଏବଂ ଚନ୍ଦନରୁ ତିଆରି ଏକ ସରବତ ପିଇଲେ। ସେହି ପାନୀୟ ପିଇବା ପରେ ତାଙ୍କ ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ କାମ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଲା
ତାଙ୍କ ବାପା ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା କରାଇଲେ। ଚିକିତ୍ସା ପରେ ସେ ସୁସ୍ଥ ହୋଇଗଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମେରୁଦଣ୍ଡରେ ଏକ ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଦେଲା ଯାହା ଫଳରେ ତାଙ୍କ ମେରୁଦଣ୍ଡ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ବଙ୍କା ହୋଇଗଲା। ସେ ଆଉ କେହି ନୁହଁନ୍ତି ବରଂ ମନ୍ଥରା ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଦୋଷ ଯୋଗୁଁ ସେ ଅବିବାହିତ ଥିଲେ, ଏବଂ କୈକେୟୀଙ୍କ ବିବାହ ସମୟରେ, ମନ୍ଥରା ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗରକ୍ଷୀ ଭାବରେ ଅଯୋଧ୍ୟା ଆସିଥିଲେ